12 Ağustos’ta Hazar Denizi’nin Hukuki Statüsü Tartışması Bitiyor.

0
73

Yıllardır tartışılan Hazar hukuki statüsünü Ruslar Hazar’a kıyısı olan ülkeler arasında sonunda karara bağlanıyor.

Hazar dışı ülkelere, Hazar müdahale etmek için “Hazarı Deniz” diye tarif ederken, Kıyı ülkelerden özellikle İran ve Rusya “kapalı deniz veya göl” olarak tanımlıyorlardı. Kapalı deniz veya göl olarak tarif edildiğinde Hazarın deniz altı ve üstü zenginlikleri kıyısı olan ülkelere tarafından paylaşılıyor.Diğer ülkeler özellikle İngilizler ve ABD bu kapsamından dışında kalıyor.

Yıllardır Tartışılan bu durum 12 Ağustos Kazakistan’da imzalanacak törenle kıyısı olan ülkelere lehine dönüştürülecek.

Kremlin, 20 yıldan uzun süren müzakerelerin ardından, Hazar Denizi’nin beş ülkesinin liderlerinin, 12 Ağustos’ta Kazak liman kenti Aktar zirvesinde, kaynak açısından zengin deniz hukuki statüsüne dair bir sözleşme imzalayacağını söyledi.

10 Ağustos’ta ,Azerbaycan, İran, Kazakistan, Rusya ve Türkmenistan gibi ülkelerden milletvekilleri tarafından düzenlenen zirvenin “merkezi etkinliği” olacağı belirtildi.

Sovyetler Birliği’nin 1991’de dağılmasından bu yana Hazar’ın bir deniz veya göl olup olmadığına dair tartışmalar sürüyor, iki ülke – Sovyetler Birliği ve İran yerine – iç denizde beş ulus – kıyı şeridi bırakıyor.

Kremlin bildirisi, ülkelerin 1996 yılından beri sorunu çözmek için bir anlaşma üzerinde çalışıyor.

Hazar’daki Petrol ve Doğalgaz rezervleri

Söz konusu olan, deniz yatağında yaklaşık 50 milyar varil petrol ve yaklaşık 9 trilyon metreküp doğal gazın bulunduğu kanıtlanmış veya muhtemel rezervlerde trilyonlarca dolarlık hidrokarbon içeren kaynaklardır.

Rusya Başbakanı Dimitri Medvedev’in hazırladığı  Haziran ayında yayınlanan  anlaşmanın taslak , antlaşmada adı geçen ülkelerin  Hazar’ın bir deniz olduğunu kabul edecekleri ileri sürdü.

Taslak anlaşma da aynı zamanda, beş  devlet hariç herhangi bir askeri kuvvetin Hazar üzerinde gezme hakkı olmayacak.

Hazar’a kıyısı olan ülkeler

Dünyadaki doğal gazın en büyük rezervi Hazar’da bulunuyor.Azerbaycan’ın bütün petrol kaynakları Hazar denizinde Hazarda askeri en büyük ülke Rusyadır.