Aramco Saldırısı Siyasi mi Ekonomik mi ?

0

Suudi Arabistan petrol şirketi Aramcoya yapılan dronlu saldırıların arkasında ABD göre İran var. ABD İran’la Suudi Arabistan’ı savaş mı ? hazırlıyor soruları bir iki haftadır. Türkiye medyasında komplo senaryoları ötesine geçemeyen saçma yorumları okuyoruz. Bu yaz ise Arabistan’daki saldırılarının sadece ve sadece Aramcon’un halka arzının yapılacağı şu sıralarda olduğunu dikkatine sunuyor. Saldırının siyasi amaçla değil daha ziyade ekonomik çıkarlar hedeflendiği mercek altına alıyor. Saldırının Yemenlilerin değil Aramco’yu almak isteyen ve onu zor duruma düşürmek isteyen şirketler de aramak gerektiği tezini savunuyor.

Her şey tüm savunmaları atlayabilen bir düzine dron, geçen cumartesi günü dünyanın en büyük ham petrol işleme tesisine ve Suudi Arabistan’daki en büyük ikinci petrol sahasına yapılan terör saldırısı ile başladı. Saldırı, dünyanın en büyük petrol şirketi olan ve aynı zamanda dünyadaki en kârlı şirket olan Aramco’nun Aşil topuğuna yapıldı. 2018 yılında,  111,1 milyar dolar net kar  ve 355,9 milyar dolar gelir elde etmişti.  Firma ayakları çamurlu bir dev olarak tasvir edildi. Uzun zamandır beklenen halka arzınızı hazırlarken saldırı gerçekleşti. Prens Muhammed bin Salman’ın, şirketin değerinin 2 milyar dolarlık seviyesine ulaştığını belgelemek istediği bir sırada dronlar geldi.

saldırılan tesisler

Aramco’nun darbeden kurtulması ne kadar sürer?

Suudi petrol şirketinin iki tesisine yapılan saldırının petrol üretimi üzerinde “aylarca” etkisi olabilir. Abqaiq ve Khurais tesislerinin uğradığı saldırı, günde toplam 5.7 milyon varil ham petrol üretiminin askıya alınmasına, firmanın toplam üretiminin yarısından fazlasına ve dünya arzının yaklaşık % 5’ine zorlayacak gibi… Şirket Suudi petrol ihracatı bu hafta rezervlerin varlığından etkilenmeyecek dedi. Aslında, şirket, hafta sonu ara verdikten sonra tankerlerin  Pazartesi günü yeniden sahaya çıkacağını bilgilendirerek müşterilerini sakinleştirmeye çalıştı. Aramco  henüz bir takvim sağlamadı. Her iki tesiste de meydana gelen ciddi hasarların onarımı zaman içinde uzarsa, şirket ihracatında önemli bir düşüş yaşayabilir.

Şirketin ilan edilen kısmi özelleştirilmesi hangi şirketler yapacak ?

Aramco, birkaç yıl tereddütten  sonra, ilk hisse senedini (halka arz) hazırlama sürecindeydi. Plan, son haftalarda Enerji Bakanlığının yeniden yapılandırılması ve şirkette yeni bir yönetici direktörün gelmesiyle hızlandı. Amerika Merkez Bankası, Citigroup, Credit Suisse Group AG, Goldman Sachs, JPMorgan ve Morgan Stanley, Orta Doğu’daki birkaç banka ile birlikte, kayıtların kesilmesi için çağrılan% 5 civarında bir kısmi özelleştirmeye katıldı. Tasarlanan strateji iki aşamadan oluşuyor, Suudi borsada ilk çıkış – bu kasımda,   muhtemelen daha uzun vadeli uluslararası  çıkış,  Tokyo Menkul Kıymetler Borsasında olacak…

dünyanın en büyük halka arzı

Saldırı halka arzı tehlikeye mi atıyor ?

Plan şimdi şu en azından Aramco üretimi normale dönene ve pazar istikrar kazanana kadar halka arz biraz daha gecikebilir. ” Aramco’nun  kalbine yapılan darbe, ilk hisse senetleri için yeni bir komplikasyon oluşturuyor” Şimdiye kadarki en büyük zorluk, petrol fiyatının, istenen değeri elde etmek için ihtiyaç duyulandan yaklaşık 2 milyar dolar olandan daha düşük olmasıydı. Şu anda, yatırımcılar Aramco’nun varlıklarının fiziksel güvenliği ve üretim hacimlerinin güvenilirliği konusunda endişeli.

Aramco yeni saldırılara karşı zırhlı mı?

Bu bilinmeyen bir şey. Saldırıyı iddia eden Şii Yemenli Şii asi grubu Pazartesi günü yaptığı açıklamada, şirketin olanaklarının hala yerinde olduğunu ve “herhangi bir zamanda” saldırıya uğradığını ve kırılganlık algısını derinleştirdiğini söyledi.  “Yeni bir düşmanlık eylemi var.  Aramco’nun bu tür saldırıları önlemek, belki de güvenlik güçleriyle çalışmak ve başarı durumunda etkilerini azaltmak için aktif yolları araması gerekecek.

Olaydan hangi dersler çıkarılabilir?

Saldırı  ham petrol varilinin fiyatını tetikledi.Olayı, iki doğrudan okuma yapılmalı.  Birincisi: “Saldırı, dünya petrol pazarı için bir dönüm noktasıdır.  Özellikle Orta Doğu’daki artan jeopolitik gerilimler nedeniyle, arz kesintileri riski azaltıldı”  İkincisi: ” Bir süredir bu kesintiyi telafi etmek için depolanan çok fazla petrol var, ancak bu stoklar azaldıkça, bu kesintilere karşı piyasa etkisi daha zayıf olacak ve sonuç olarak ham petrol fiyatı artıracaktır.”