Çin Tayvan Seçimlerine Baskı Yapıyor.

0

Çinin ve artan baskı kampanyası, Tayvan’ın da cumartesi günü yapılan seçimi, bağımsızlık yanlısı Cumhurbaşkanı Tsai Ing-wen’in politikalarında kısmen referandum olarak görülmesi nedeniyle de büyük önem arz etti.

İki yıl önce iktidardan çekilen muhalefetteki Milliyetçiler, kendilerine bağlı ada demokrasisinin bir duruşunu benimsemeyi reddettiği için Tsai’ye engel olan  Pekin ise kendine daha yakın olan bir çizginin  yeniden kazanmasını umuyor. Çinliler Tayvan’ı kendi parçası olarak görüyor.

Çin faktörü ve bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimleri üzerindeki potansiyel etkisi, anketlerde görülüyor.  Tayvanlı Tamkang Üniversitesi’nde stratejik çalışmalar profesörü Alexander Huang.

“Bu seçimlerin her zamanki yerel seçimlerden daha önemli olduğunu” belirtti.

Taipei’nin başkenti ve Kaohsiung’un güney limanı olan belediye başkanları ve Milliyetçiler  iktidardaki Demokratik İlerleme Partisi’nin bağımsız adayların yanı sıra küçük partilerden seçimde yer aldı.Ülkede Seçimlerde, 23 milyonluk adada, 11 milyondan fazla yerel görevli için 19 milyon seçmen oy kullandı.

Ekonomik büyüme, istihdam ve emeklilik reformları da kilit konular olmakla birlikte, yerel konular seçmenler için büyük önem taşırken, sonuç her iki büyük partinin ulusal olarak “Tsai yönetiminde durum kontrolü”şekilde olacağı düşünülüyor.

2016’da seçilmesinden bu yana, Tsai, Tayvan’ın desteğinin büyük çoğunluğunun Tayvan’ın de facto bağımsız statüsünü koruyarak, Çin ile ilişkilerde ince bir çizgide yürüdü ve partisinin daha radikal unsurlarından hareketleri engellemek için harekete geçerek resmi ayrımı ilan etti.

Ancak aynı zamanda Tayvan’ın egemenliğinin önemini vurguladı, Pekin’in “Tek Çin” ilkesini reddetti ve adanın ekonomisini Çin pazarından uzaklaştırmak için çalışırken, Çin ve diğer ülkelerle benzer şekilde Çin’e karşı olan ilişkilerini de güçlendirmeye çalıştı.

Washington ve Pekin arasındaki bağlar yıllardır en düşük düzeyde olsa da, Tayvan, ABD’nin Çin’i tanımasına geçtiği 1979 yılında kesilmiş olan diplomatik bağların olmamasına rağmen, ABD’nin diplomatik ve askeri yardımından daha fazla yararlanıyor.

Pekin’in tepkisi, yönetimi ile temasları kesmek, ziyaret eden Çinli turistlerin sayısını ve adadaki diplomatik yalıtımı çok uluslu forumlardan çıkartarak ve şimdi de sadece 17’ye inenen ve azalan diplomatik müttefiklerini bırakarak diplomatik izolasyonu sağladı

Çin’in otoriter lideri Xi Jinping – Tayvan ile “birleşme” nin süresiz olarak ertelenemeyeceğini söyledi – ayrıca, Pekin’in zorla kontrolü altına alma tehdidinin reklamını yapmak için ada yakınlarındaki savaş oyunları ve hava eğitimiyle askeri sova devam etti. Tayvanlı yetkililer, Pekin’i seçmenleri Rusya’nın ABD seçimlerine benzer siber saldırır ve dezenformasyonun yayılması yoluyla seçmenleri etkilemeye çalıştığı konusunda  uyardı.

Ancak, Western Kentucky Üniversitesi’ndeki Tayvan seçim politikası uzmanı Timothy Rich, Tayvan’ın diplomatik ilişkileri ve kamuoyu üzerine yaptığı araştırmanın, Tsai’yi suçlamaktan ziyade, seçmenlerin Tayvan’ın uluslararası  alanını kısıtlamak için Pekin’e kızgın olduğunu gösterdiğini söylüyor.

Ancak, Pekin’in diplomatik, ekonomik ve askeri baskı noktalarının zayıflamasına ve sonuçta 2020’de parti başkanı ve yeniden seçimiyle yüz yüze kalan Tsai’nin desteğini sabote etmesinden şüphe yok.

Grossman, “DPP toprağı kaybederse, Pekin’e DPP ve Tsai’yi baltalama stratejisinin işe yaradığı konusunda bir onay görevi görecek ve bu yüzden büyük olasılıkla ilerleyecektir.” Dedi.

Yine de seçim, büyük olasılıkla Çan Kay-şek’in Mao Zedong’un Pekin’deki Komünistlerinin zaferinden sonra hükümetini buraya kovmasından sonra yarım yüzyıl boyunca adaya hükmeden Milliyetçiler için zorlu bir sınav olacaktır. Hem cumhurbaşkanlığını hem de yasama çoğunluğunu kaybettikten sonra,  Çin yanlısı destekçilerini ateşleyebilecek hem de DPP’ye giderek daha fazla dönüş yapan Tayvanlı gençleri kazanabilecekleri adaylarla mücadele ettiler.

Milliyetçilerin en iyi şansı,  DPP kalesi olan Kaohsiung’da belediye başkanlığı yarışında bulunuyor olmalıları oldu.

“Beklediğim şey, DPP’nin bazı önemli yarışları kaybedecek olması, ancak DPP’nin güneyde çok kötü yapmaması halinde oyunda bir değişiklik olmayacak” dedi Rich, Kaohsiung’u kaybetmenin “sembolik olarak sorunlu” olacağını da sözlerine ekledi.

Tsai’nin parti başkanı olarak görevden alınmasıyla sonuçlanan bir sonuç da Milliyetçileri harekete geçirebileceğini ve 2020 seçimlerinde DPP için sorun yaratabileceğini söyledi.

Bu yıl yaklaşık yüzde 2.6 seviyesinde gerçekleşen nispeten sağlıklı büyümeye rağmen, pek çok Tayvanlı Çin’in devam eden zarar verici politikalarının etkisinden korktuğunu söylüyor.

Huang, “Tayvan Boğazı boyunca güvenlik sıkıntısı ve iki hükümet arasındaki iletişim eksikliğinin Tayvan’ın iş ortamını daha da zorlaştırdı” dedi.

Ekonomide performans sebebiyle Taipei seçmeni Giyun Lihang için en önemli faktördür.

Giyun, “Seçilmiş olanlar, insanların daha zor para kazanabilmeleri yerine  insanların daha fazla para kazanabilmelerine ihtiyaçı duyuyor” dedi.

Seçmenler ayrıca, referandumlarda, medeni kanunun, geçtiğimiz yıl yasallaştırılan eşcinsel evliliğini de içerecek şekilde değiştirilip değiştirilmeyeceği ve 2025 yılına kadar nükleer enerjiyi yasaklamaya yönelik bir taahhütte bulunulup tutulmayacağı konusunda oylama yapacak.

Ve son derece sembolik ama potansiyel olarak etkili bir referandumda, seçmenlere, 2020 Tokyo Olimpiyatları da dahil olmak üzere gelecekteki uluslararası spor etkinliklerinde “Çin Taipei” yerine “Tayvan” olarak rekabet edip etmeyeceklerini sormaları istenecek.

Her ne kadar IOC değişime çoktan karar vermiş ve Tayvan’ın akreditasyonunu bile yitirebileceği konusunda uyarmış olsalar da, çoğu oylarını bağımsızlık için bir destek ve DPP daha ateşleyici  olarak görüyorlar.