Ekonomi de Rüzgar Nasıl Evriliyor

0
132

Günümüz yönetim sisteminde devletlerin gücü, ekonomik sistemlerinin gücü ile doğru orantılı olarak ölçülmektedir. Güçlü devlet, güçlü ekonomi prensibinden yola çıkıldığında ekonominin güçlü olması ise sermaye piyasası ile bağıntılıdır. Serbest pazar ekonomisine göre para akışları şirketler ve bireyler üzerinden dönmekte, parayı kontrol edebilmeniz için ise  ülke şartlarınızın yatırımcılar için cazibeli olup, tedirginliklerin giderilerek güven vermesi gerekmektedir. Hiç bir kaptan fırtınalı denizlerde gemisini riske atmak istemeyeceği gibi, büyük yatırımcılar da rezervlerinin yönünü her zaman istikrarın olduğu güvenli limanlara doğru çevirmektedir.

Yatırımcıyı tedirgin eden etmenlerin başında: yönetimsel belirsizlikler, ekonomik ambargolar, terörizm, savaşlar, bölgesel halk hareketlilikleri gelmektedir. Bu faktörlerin belirmeye başladığı bölgelerde para hareketleri dışarıya doğru dönmeye yönelir. Sermaye ülkenin ekonomi sisteminden çıkarak güvenli ve kazançlı gördüğü yeni topraklara doğru akar. Bu hareketin sonucunda iç payasada bulunan hacimde azalma meydana gelerek ekonomik sistemi kırılganlaştırmaya başlar. Vurgunculara açık hale getirir. Zayıf ekonominin olduğu sistemler ise saldırıya açık hale geldiğinden ve düşük hacimdeki para hareketliliklerinde dahi büyük dalgalanmalar meydana getirmesi sonucu kalan iç yatımcıları da zarara uğratarak sistemin zayıflayarak çöküşüne neden olur.

Serbest piyasa ekonomisi, bireyler ile şirketler arasında karşılıklı ekonomik fayda sağlamak amacı ile borsa sisteminin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Borsa sistemi sayesinden ekonomi globalleşmiş ve bireylerin küresel ölçekli ekonomiye erişimine, şirketlerin ise bireylerin yatırımlarına kendisini açarak yatırım hacimlerini arttırmasına  imkan sağlamıştır. Şirketler kişilerden aldığı yatırımlar ile kendilerine kaynak sağlamış, yatırımcılar ise şirketlerin borsa sistemi üzerindeki kar ve zararına yatırımları oranında hisse senedi ile ortak olmuşlardır.

Peki hisse senedi nedir ? Hisse senetleri; anonim şirketler, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler, özel kanunla kurulmuş kamu kuruluşları tarafından çıkarılan sermayenin belirli bir bölümünü temsil eden, sahibine ortaklık haklarından yararlanma imkanı veren menkul kıymetlerdir.

Hisse senedi sahibinin ortaklık hakları ise aşağıdaki gibi sıralanabilir;stock ile ilgili görsel sonucu

  1. a) Rüçhan hakkı (Bedelli Sermaye Artırımına Katılım Hakkı),
  2. b) Kardan (temettüden) pay alma hakkı,
  3. c) Oy kullanma hakkı,
  4. d) Yönetime katılma hakkı,
  5. e) Tasfiyeden hissesi oranında pay alma hakkı,
  6. f) Bilgi edinme hakkı.

Borsa üzerinde şirketlerin kısaltılmış kodları ve her şirketin farklı ücretten hisseleri vardır.  Şirket hisselerinin değerleri ise arz-talep eğrisine göre hareket etmektedir. Talep gören hissenin fiyatı artar iken, talebi azalan hissenin fiyatı düşmektedir. Yatırımcılar ise kazanım sağlayabilmek için yatırımlarını, arz oranının yüksek olduğu hisselerde tutmak isterler. Arz oranını etkileyen unsurlar ise; Şirket karları, şirket popülerliği, şirketin büyüme potansiyeli, şirket hakkındaki olumlu haberlerdir. Şirketler ise arz oranını arttırarak yatırımcıları çekmek için kendi haklarında meydana gelecek olumsuz intiba ve  haberlerden kaçınmak isterler.

borsa kısaltmaları ile ilgili görsel sonucu

Şirketler cazibeli hale geldikçe yatırımcıların cazibeli hisselere yönelme potansiyelinden dolayı şirketler kimi zaman kendi hisselerini satın alarak arz oranını arttırır ve hissedarlarına yüksek karlar sağlarlar. Yüksek karlar sonucunda dikkat çeken hisse ise iştahlı yatırımcı için hedef konumuna gelmiş olur.

Borsada bulunan şirket hisseleri küresel yatırımcıya açık olması nedeni ile hisse senetlerinin satışı da birçok farklı ulusdan yatırımcıya da açıktır. Yatırımcı çeşitliliği nedeni ile şirketler üzerinde hissedar olan yatırımcıların özellikleri de önemlidir. Yatırımcı profili büyük oranda yerli olan şirket hisseleri yalnız iç politikadan etkilenebilir iken, yatırımcı profili uluslarası ağırlıklı olan şirketler ise uluslarası ilişkilerin statüsüne göre etkilenebilmektedir. Bu nedenle yatırımcısı olduğunuz şirketin analizinin iyi yapılması gerekmektedir. Şirket haberlerinin güncel takibi, hissedarların yoğun olduğu ülke ile olan ilişkilerin takibi, döviz kurlarındaki değişimlerin şirket karlarına olan etkilerinin de detaylı olarak takip edilmesi neticesinde yatırımcının doğru zamanlarda doğru hamleler yaparak; düşüş trendinde hisseyi yüksekten satıp zararı minimize etmek, yükseliş trendinde düşükten hisseyi alarak yüzde kar oranını maksimum düzeyde tutulması neticesinde doğru ve kazançlı yatırımcı olunabilir.