Enerjide Ukrayna-Rusya Kavgası : Naftogaz – Gazprom Savaşı

0

Enerji, Ukrayna’nın son yirmi yılda Rusya ile olan sıkıntılarından  biri haline geldi.  Moskova eski vilayetine baskı yapma aracı olarak enerjiyi kullanıyor. Rusya’nın baskısı yıllar geçtikçe şekil ve taktik değiştirdi. Önce doğrudan tedariklere odaklanıldı şimdi ise Ukrayna’dan transit geçişi nasıl by-pass ederim derdinde Moskova..

İki ülke arasındaki  enerji mücadelesi 2017-2018  yılları dönüm noktası.. Stockholm’deki kararlar, Kiev’e zafer kazandıran döngüyü bozdu. Bununla birlikte, Rusya’nın Gazpromu Ukrayna’yı çevreleyen yeni boru hatları inşa etmeye başladı. Bu arada Ukraynalı Naftogaz, Avrupa kurumlarına ve başkentlerinde Rusya’ya karşı yasal ve diplomatik savaş yaptı.

Türk Akımı Mavi Akımın Yerini mi Alacak? -I-

Transit gelir kaybı, Ukrayna ekonomisine büyük bir darbe vurabilir. Buna karşılık, Moskova’nın Avrupa’nın en büyük ekonomileriyle doğrudan başa çıkabilmesi, Orta Avrupa’daki eski sömürge devletlerine baskı yaparken, Batı’yla ilişkilerde sorunlar yaşayınca bu yolu bıraktı.

Ukrayna’nın Aşil topuğu

Ukrayna’daki az sayıda sanayi, ülkenin kalkınması üzerinde daha zararlı bir etkiye sahip oldu. Enerji anlaşmaları, Batı ile ilişkiler bozuldu Bunun sebepleri eski Başbakan Yulia Timoşenko’nun hapsedilmesi ie şu anda ABD’ye iade edilmeyi bekleyen bir suç baronu olan Dmytro Firtash’ın yükselişi gibi karanlık  bölümler de rolleri oldu.

Dmytro Firtash

Bu tür sorunlar Ukrayna’yı, uzun zamandır imparatorluk tacı mücevherlerini tekrar katlanmaya çalışan Rusya’ya karşı savunmasız bıraktı. Siyasi ve tarihi nedenlerden ötürü oldukça önemli olan Ukrayna, Avrupa’nın en büyük gaz depolama tesislerine de ev sahipliği yapıyor (30 milyar metreküpten fazla) ve Rus gazının Avrupa’ya ulaştıran ana kanal.

Ukrayna ekonomisi, uzun süredir Rusya’dan gelen doğalgaz geçiş paralarına dayanıyordu. Moskova, enerjiyi havuç sopa mantığında kullanması Ukrayna’yı da Batı hükümetleri için güvenilmez bir ortak haline soktu.

2014 devriminden sonra, Ukrayna tüketimini azaltmak için iddialı bir program başlatıldı.

Kiev, ülkedeki sayaçlara, yalıtkan evlere  sübvansiyon  sağlayarak, toplam  enerji tüketimini 2013 yılında 50 milyar metreküpten, 2018’de 32 milyar metreküp üzerine, yani Avrupa’dan kendi tedarik ve satın alımları ile karşılayabilecek şekilde kesti.

Bu arada, Naftogaz’ın yeni liderliği Gazprom’la olan olumsuz anlaşmalara meydan okumak için uzun bir süreç başlattı. 2017-2018’de Stockholm’deki Tahkim Enstitüsü’nün son olumlu kararları Ukrayna’yı 81.4 milyar dolarlık potansiyel zarardan kurtardı, Nisan 2014’ten bu yana verilen gaz için sözleşme fiyatlarını revize etti ve Naftogaz’a anlaşmalı transit hacimleri teslim etmemesi için 4.6 milyar doların üzerinde bir zarara uğradı.

Ruslar Tazminat Ödemiyorlar.

Ancak Gazprom ödemeyi reddetti. Ayrıca, enerji devi daha önceki kararları tersine çevirmek için iddialar başlatmak yerine İsveç mahkemeleri önünde hakem kararlarına itiraz etti. Naftogaz’ın genel müdürü Yuriy Vitrenko’ya göre, hiçbiri mantıklı bir şekilde bu bir hata olarak kabul edilemez veya herhangi bir ciddi başarı şansı olamaz. Ruslar Tazminatı ödemeli

Kiev merkezli Razumkov düşünce kuruluşunun enerji programları başkanı Volodymyr Omelchenko, Gazprom ‘un hareketlerinin Rusya devlet başkanı Vladimir Putin emriyle tamamen siyasi bir karar olduğuna inanıyor. “Gazprom yönetiminin birçok sorunu çözeceği gibi ödeme yapması daha kolay olacaktır” dedi. “Bunun yerine ödememek için her şeyi yapıyorlar.”

Yeni Tehditler

Gazprom, taktikleri değiştirdi. Şu anda inşaatın son aşamasında olan Nord Stream 2 boru hattının, 2020’den itibaren Avrupa’nın en büyük tüketicisi olan Rusya ve Almanya’yı birbirine bağlaması planlanıyor.

Uzmanlara göre, bu durum, ülkeyi yılda yaklaşık 3 milyar dolar olan transit gelirlerinde mahrum bırakma potansiyeline sahip Ukrayna’nın finansmanını büyük ölçüde etkileyecek – uzmanlara göre, GSYİH’nın yüzde 4’ünü ortadan kaldıracak kadar fazla bir rakam..

Bu iki faktör, Ukrayna’nın Rusya ile görüşmelerdeki konumunu engelleyecektir. Brüksel merkezli bir ekonomik düşünce kuruluşu olan Bruegel’in kıdemli bir üyesi olan Georg Zachmann, “Kiev’in Moskova’yla eşit olmayan bir oyun alanında müzakere etmesi gerekiyor” dedi.

Yakın zamanda bir gaz krizi meydana gelebilir – Naftogaz ve Gazprom arasındaki mevcut transit sözleşme 2019’un sonunda sona erecek ve Ukrayna, AB ve Rusya arasındaki üçlü müzakerelerinde umutsuzluk hâkim… 6 Haziran’da Naftogaz CEO’su Andriy Kobolev, kış için gerekli gaz rezervlerini bitmesi şirketin maliyesini sararacağını  belirtti.

Bu arada, Avrupalı ​​ortaklar arasında sıkıntılar çıkabilir. Zachmann’a göre, “Almanya Nord Stream 2’nin güçlü bir savunucusudur” ve Avrupa’nın en önemli doğalgaz merkezi olması ve fiyatları düşürmesi gibi yeni boru hattından ticari faydalar almayı umuyor.

Öte yandan, Polonya ve Slovakya gibi Orta Avrupa ülkeleri Gazprom’un, Batı Avrupa’ya satışlarını riske atmadan bölgedeki tedarikleri kesebileceğinden endişe duyuyor.

Slovakya’nın konumu, Gazprom’un uzun vadeli kapasite rezervasyonlarını yerine getirme konusundaki çabalarında Ukrayna ile aynı hizada olduğunu, Fransız Uluslararası İlişkiler Merkezi Enerji Enstitüsü’nün direktörü Marc-Antoine Eyl-Mazzega’ya dikkat çekti. Bu arada Polonya, doğu komşusunun güvenliğinden endişe duyduğunu ve “Nord Stream 2’yi Ukrayna’yı zayıflatmanın bir aracı olarak görüyor” dedi.

Avrupa Enerji Güveliği

Ukrayna ve bölgedeki enerji güvenliğinin kaderi Berlin ve Brüksel’de belirlenecek gibi görünüyor. Kendisini Avrupalı ​​ortaklarla aynı hizaya sokmak, Ukrayna’ya Zachmann’a göre müzakerelerde daha fazla kaldıraç sağlayacak ve Ukrayna’nın bir gaz geçiş sözleşmesiyle ilgili ortak bir Ukrayna-AB önerisi tanımlamasını önerdi, bu yüzden Moskova tarafından zarar görmesi çok daha zor olacaktı.

Rusya Doğalgaz Konusunda Tehlikeli Üretici veya Türk Akımı-2

Mayıs ayının başında Naftogaz, Avrupa Komisyonu’na Gazprom aleyhinde Avrupa doğal gaz piyasalarındaki hakimiyet suiistimalleri nedeniyle şikayetçi oldu. Vitrenko’ya göre, diğerleri arasında Nord Stream 2’nin inşasına odaklandılar ve boru hattı projesinin ekonomik nedenlerden ziyade anti-rekabetçi olduğuna dayandığına dair kanıt sağladığını söyledi.

Eyl-Mazzega, “Ukrayna konuyla ilgili çok yasal bir yaklaşım sergiliyor” dedi. Yetkili, Ukrayna’nın tutumunun Avrupa hukuku ve tahkime dayandığını, Almanya ve Rusya’nın ise uzlaşmaya dayalı bir yaklaşımı başarıyla uyguladığını belirtti.

Bunun yerine, Eyl-Mazzega, Ukrayna’nın yeni bir anlaşma kapsamında bazı minimum geçişleri garanti altına almaya odaklanmasını, ancak Nord Stream 2’ye ve belki daha sonra Turk Stream’e önemli bir geçişi kabul ettiğini belirtti.

Zachmann, “Ukrayna kendisini Brüksel pozisyonuyla aynı hizada tutmalı, bu da bazı şeyleri zorla da olsa kabul etmesi gerektiği anlamına geliyor.” Dedi.

Amerikan Dış Politika Konseyi’ne üye olan Stephen Blank’e göre, uzlaşma bir “şeytanla anlaşma” olacaktır. Bir Atlantik Konseyi’nde, Rusya’nın enerji gelirlerinin Avrupa kurumlarını altüst etmeye gittiğini ve güçlü bir Avrupa Komisyonu pozisyonunun şeffaf ve adil enerji politikası uygulamalarına duyulan ihtiyacı vurgulayacağını savundu.