Geçtiğimiz hafta gazetelerde yer alan bir haber başlığı dikkatimizi çekiyor, “cipse alışan çocuklar büyüdü, satış katlandı!” Sanki marifetmiş gibi büyük puntolarla duyurulmuş gelişme!!! 2002 yılında 297 gr. olan kişi başı yıllık tüketim 2008 yılında 800 gr. olmuş.

Hacettepe Üniversitesi Hemotoji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Pediatri Birliği Başkanı Prof. Dr. Murat Tuncer iyibilgi’nin sorularını yanıtladı.

Bu haber hakkında ne düşünüyorsunuz?
Utanç verici bir haber, en yoğun akrilamid içeren madde cipslerdir. Akrilamid yüksek dozda kansorojen bir maddedir. Yağların yanması ve gıdaların yüksek ısıda pişirilmesi ile ortaya çıkıyor. Hıfzısıhha’nın yaptığı çalışmalar sonunda da akrilamid oranı en yüksek gıdaların cipsler olduğu ortaya çıktı.

Yoğun cips tüketen çocuk ve gençlerde ileri yaşlarda be gibi etkileri var?
Cipslerin sağlığa bir faydası yok. Besleyici bir etkisi yok. Tamamen zararlı olan bu gıdalar birincisi şişmanlığa, ikincisi mide-özafagus kanserine sebep oluyor. 

Alışkanlık yapması neye bağlı?
Bir bütün tarz olarak sunulduğunda alışkanlık yapıyor! İçerisindeki gıda katkı maddeleri, çıtır yenmesi, parlak ambalaj, reklamlar ve özendirici çalışmalar bir bütün olarak sunulduğunda ilgi çekiyor ve çocuklar tüketmeye başladıktan sonra bağımlılık kazanıyor.

Ne gibi önlemler alınmalı?
Okul kantinlerinde satışının yasaklanması, cips paketlerinin üzerine sağlığa zararlı bilgisinin yazılması gibi konularda başvurular yaptık. Ancak konu Sağlık Bakanlığının dışında kaldığı için netice alamadık.

Sigara paketlerinin üzerinde “sigara öldürür”, “sigara içmek ölümcül akciğer kanserine neden olur” uyarıları yer alır. “Cips mide kanserine neden olur”, “Cips yemek ölüme sebep olur” gibi uyarıların cips paketlerinin üzerinde de yer alması gerekiyor

Dünya kanser ajansı cipsleri en tehlikeli gıda listesinde ilk sıralara aldı. Sigara ile aynı zarara sahip diyebiliriz. İsveç’te cips paketlerinin üzerinde, aynı sigarada olduğu gibi sağlığa zararlıdır ibaresi bulunuyor.

Anne, babalara ve gençlere neler tavsiye ederiniz?
Tüketici bilinçli ve sorumlu olursa, sorumsuz üretim yapanlar amacına ulaşamaz. Biz toplum olarak dikkatli tüketmeyi öğrenirsek, üretici de dikkatli olmak zorunda kalacaktır!