Hoca Ahmed Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi’yle Bağcılar Belediyesi birlikte bir bilimlik toplantı düzenlediler. TBMM Başkanımız da katıldı ve güzel bir konuşma yaptı. İki kurum yetkililerini de, başkanı da kutluyorum.
Bilim adamlarını ve katılıp konuşanları dinlerken aklıma yaptığım bir deneme geldi:
Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen Türklerine sordum: “Hoca Ahmet Yesevi’nin dili hangi Türkçe?” her biri kendi halkının ‘Eski dili’ olduğunu söyledi. “Eski Kazakça, Eski Kırgızca, Eski Özbekçe, Eski Türkmence...” Hepsi doğru söylüyordu. Divanı Hikmet Hazret Sultan’ın hikmetlerinin toplandığı kitabın adıdır. Ve o hikmetler söylenildiğinde Türkistan’ın ortak edebi diliyle söylenmişti.
Bilim adamlarının birkaçı Hazretin Sünni olduğunu söylüyorlardı... Toplantıya katılanlar da Alevi olduğunu söylüyorlardı. Şiiler de Şii olduğunu söylüyorlar.
Ne güzel... Demek ki çeşitli İslami yollar Hoca Ahmet Yesevi’yi benimsemek de buluşuyorlar.
Öte yandan ‘Pir’in, Bektaşilerin Piri Hacı Bektaş Veli’nin Piri olduğu da kesin bir gerçektir. Yesevi yolunda cem vardır; kadın erkek birlikte saz eşliğinde zikir vardır; semah vardır. Namaz? Elbette!.. Oruç? Kuşkusuz... Zikir? Hem de Erre...
Divanı hikmetlerde, Hayati Bice’nin dediği gibi Peygamberimiz ve Ali efendimiz dışında en çok sözü edilen kişi Şeyh Mansur’dur.
Ötesini herkes kendisi yorumlayabilir... Mansur için yazdığı hikmeti okur musunuz?
Sapıtmış, der mollalar
Mansur bir gün ağladı
Erenler rahm eyledi
Kırklar şerbet içirdi
Mansur değerin bilip
Mansur der ki ‘Enel Hak’
Erenler için doğru
Mollalar der yanlıştır
Gönlüne kötü alıp
Söyleme Enel Hakk’ı
Kafirsin Mansur, diye
Kuran da budur, diye
Öldürdüler taş atıp
Bilmediler mollalar
Enel Hakk’ın manasın
Kâl ehlihe hâl ilmin
Hakk görmedi münasip
Rivayette yazıldı
Onun hali bilinmedi
Mansur gibi evliya
Koydular dâra asıp
Peki Hoca Ahmet Yesevi Sünni mi? Alevi mi? Şii mi?
Siz ne derseniz o... Yeter ki onu anlayalım, benimseyelim ve yolundan gidelim.
Onun yolundan gitmek kök değerlerde buluşmak ve insanlık ülküsüne ulaşmak yoludur.
Onun yolu, Allah aşkı, insan sevgisi, başka inançlara müsamaha, içtenlikli dindarlık, dinde gösterişten uzak durmak, emeğe değer vermek, kadını dışlamamak, bilimi işlerin temeli yapmak yoludur.
Yahya Kemal’in dediği gibi: “Ahmet Yesevi kim? Bir araştırın göreceksiniz. Bizim milliyetimizi onda bulacaksınız...”