Rasûlullah sallallahu aley­hi ve sellem Ramazan gecesinde, kesin olarak
emretmeden namaz kılma­yı teşvik eder ve şöyle buyururdu: "Her kim Ramazan'da
inanarak, karşı­lığını Allah'tan bekleyerek namaz kılarsa geçmiş günahları
affolunur." (Hadisi Buharî, Müslim, Tirmizî, Ebû Dâvûd, Nesâî ve îbn Mâce
rivayet etmiştir.)

Âişe (r.a.)'den rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: "Rasûlullah
Mescid'de namaz kıldı. Çok insanlar onunla beraber kıldılar. Ertesi gece yine
kıldı. Arkasındaki cemaat çoğaldı. Üçüncü gece cemaat topla­nınca onlara namaz
kıldırmaya çıkmadı. Sabah olunca şöyle buyurdu: ‘Si­zin ne yaptığınızı gördüm.
Size çıkıp namaz kıldırmaktan beni engelle­yen, size farz olacağı korkusundan
başka bir şey değildir.’ Bu durum Ra­mazan'da oldu." (Hadisi Buhârî, Müslim,
Tirmizî, Nesâî, Ebû Dâvûd ve İbn Mâce rivayet etmiştir.)

Teravih Namazının Rekâtlarının Sayısı

Buhârî, Müslim, Tirmizî, Nesâî, Ebû Dâvûd ve İbn Mâce'nin Âişe (r.a.)'den
rivayet ettiklerine göre; "Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Ramazan'da ve
diğer gecelerde on bir rekâttan fazla kılmazdı."

İbn Huzeyme ve İbn Hibbân,Sahîh’lerinde Cabir (r.a.)'den rivâyeten:
"Rasûlullah onlara sekiz rekât ve ayrıca vitir kıldırdı. Sonra ertesi gece
bekleştiler, onlara çıkmadı."

Ebû Ya'lâ ve Taberânî'nin Cabir (r.a.)'den iyi bir senetle rivayet
ettiklerine göre, o şöyle demiştir: "Übey bin Ka'b Rasûlullah sal­lallahu aleyhi
ve sellem'e gelerek: 'Ya Rasûlallah, bu gece, yani Ramazan gecesi ben bir şey
yaptım.' dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selem: 'Ne yaptın, ey Übey?' diye
sorunca, Übey: ‘Evime kadınlar geldi. Biz Kur'ân okuyamıyoruz, senin arkanda
namaz kılalım, dediler. Ben de on­lara sekiz rekât ve vitri kıldırdım.' Bu
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'den rıza sünneti olmuş oldu. Çünkü
Rasûlullah ona bir şey demedi."

Nebî aleyhisselâmdan gelen sünnet şekli budur. Bunun dışında sahih bir şey
yoktur. Ömer, Osman ve Ali (r.a.) zamanında insanların yirmi rekât kıldıkları
sabit olmuştur. Cumhur fukahadan Hanefiler Hanbeliler ve Davud'un görüşü budur.
Tirmizî şöyle demiştir: "İlim ehlinin çoğu, Ömer, Ali ve Rasûlullah'ın diğer
ashâbından rivayet edilen şekliyle yirmi rekât olduğu görüşündedirler." Sevrî,
İbn Mübarek ve Şafiî de böyle de­miştir. Şafiî, "insanların Mekke'de yirmi rekât
kıldıklarına yetiştim." de­miştir.

Bazı âlimler; "sünnet olan, vitirle beraber on bir rekâttır. Kalanı
müstehabdır." demişlerdir. Kemal İbn Humâm şöyle demiştir: "Yirmi rekâttan,
Rasûlullah'ın kılıp sonra bize farz olur korkusuyla terk etmiş ol­duğu kısmın
sünnet, kalanın müstehab olduğuna delil, Buhârî ve Müs­lim'de birlikte on bir
rekât kıldığının sabit olmasıdır. Öyleyse Hanefi imamlarımızın usulünde sünnet
olan sekiz rekât olmasıdır. On iki rekât ise müstehabdır."

Teravihi Cemaatle Kılmak

Teravih namazını tek başına kılmak caiz olduğu gibi cemaatle kıl­mak da
caizdir. Fakat mescitte cemaatle kılmak cumhura göre efdaldir. Daha önce geçtiği
üzere Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Müslümanlara cemaatle namaz
kıldırarak farz olmasından korktuğu için buna devam etmedi. Sonra Ömer (r.a.)
bir imamın arkasında cemaati topladı. Abdurrahmân bin Abdülkârî şöyle demiştir:
"Ramazan gecesi Ömer'le (r.a.) mescide çıktım. Baktık ki insanlar ayrı gruplar
halinde kimisi yal­nız kılıyor, kimisi beş-on kişilik gruplar halinde kılıyor.
Ömer: 'Bu ce­maati bir imam arkasında toplarsam daha iyi olur kanaatindeyim'
dedi. Sonra bu işe karar verdi. Übey bin Ka'b'ın imamlığı altında onları
topladı. Sonra başka bir gece Ömer'le (r.a.) çıktım, insanlar bir imamın
arkasında namaz kılıyorlardı. Ömer: 'Bu ne güzel bid'attır. Ancak bu saatte
uyuyanlar, kılanlardan daha hayırlıdır' demiştir. Ömer, gecenin sonunun efdal
olduğunu anlatmak istiyordu. Çünkü insanlar teravihi gecenin evve­linde
kılıyorlardı." (Hadisi Buhârî, İbn Huzeyme, Beyhakî ve diğerleri ri­vayet
etmiştir.)

Teravih Namazında Kur'ân Okumak

Teravih namazında sünnet olmuş bir kıraat şekli yoktur. Seleften varit
olduğuna göre onlar iki yüz âyet kadar okurlardı. Ayakta durmanın uzunluğundan
dolayı bastonlara dayanırlardı. Fecrin doğmasının az öncesine kadar kalırlar,
hemen hizmetçilere günün doğması korkusundan dola­yı yemeği acele
hazırlamalarını islerlerdi. Bakara Sûresini sekiz rekâtta okurlar, eğer on iki
rekâtta okurlarsa bunu hafif sayarlardı.

İbn Kudame demiştir ki: Ahmed şöyle dedi: "Ramazan gecelerinde, özellikle
kısa ge­celerde cemaate imam olan, kısa okuyup, zorluk çıkarmaz."

Kadı şöyle demiştir: "İnsanlar bütün Kur'ân'ı işitsinler diye Ramazan'da bir
hatimden noksan yapmak müstehab değildir. Arkasında namaz kılanlara zorluk
ola­cağından bir hatimden fazla okumak da müstehab değildir. İnsanların
du­rumuna göre okumak daha evlâdır. Eğer cemaat uzun okumaya razı gelir­se, uzun
okumak efdaldir."

Ebu Zerr (r.a.)'in dediği gibi: "Rasûlullah ile namaza kalktık. Sahur
yemeğini az kalsın geçirecektik. Namaz kıldıran iki yüz kadar âyet okudu."

------

Kaynak: Seyyid Sabık, Fıkhu's-Sünne, Pınar
Yay.