|
Başbakan Recep Tayyip
Erdoğan’ın G-20 zirvesinde ABD Başkanı Barrack Obama ile görüşürken “Söz
vermiştiniz, iki adet Predator gönderin” talebinde bulunduğu sırada dört adet
Predator’un İncirlik’te olduğu ortaya çıktı.
Taraf, askerî bir
yetkiliden, İncirlik’e getirilen Predatorların hikâyesine ve tutuldukları
hangarın fotoğraflarına ulaştı. Alınan bilgiye göre Başbakan Erdoğan’ın Obama
ile yaptığı görüşmeden yaklaşık 20 gün önce, 16 Ekim 2011’de iki adet MQ
Predator, İncirlik Hava Üssü’ne ulaştı. 23 ekimde ise diğer iki Predator
İncirlik’e geldi.
ABD, İncirlik’ten Türkiye’nin talebi üzerine
Predatorları uçuracak ancak Türkiye’ye anlık (Real Time) görüntü vermeyecek.
Türk personelin kontrol ünitesinde görev yapmasına izin vermeyecek. Ayrıca
Predatoru, üçüncü ülkelere karşı kullanmayacağına yönelik de bir garanti
getirilmedi.
ABD’den kumanda edilecek
İncirlik’e getirilen Predatorlar, tüm üniteleri monte edilerek, yer
istasyonu, yer kontrol radarları dahil, uçuşa hazır durumda konuşlandırıldı.
Predatorlar 180-200 km/saat gibi bir süratle uçuyor. Uçuş irtifasına bağlı
olarak genelde 13 bin-14 bin feet yükseklikte 20-24 saat kalabiliyor.
İncirlik’ten kalkacak predatorlar, Suriye sınırı boyunca uçarak Irak’a giriş
yapacak. Irak’taki uçuşunu takiben aynı rotadan İncirlik’e geri dönecek.
İncirlik’teki Yer Kontrol Ünitesi’nde görevli ABD’li personel sadece
Predatorun yerde rulesi ve kalkış işlemini gerçekleştirecek. Kalkışı takiben
kumanda NEVADA/ABD’deki merkeze geçecek. Tüm uçuş boyunca Predatar uydu
vasıtasıyla ABD’den kumanda edilecek. Predatorun elde ettiği görüntüler önce
ABD’ye gönderilecek, ardından Ankara’daki ABD karargâhına (ODS), oradan da
görüntüler filtrelendikten sonra Genelkurmay Başkanlığı Karargâhı’na iletilecek.
Predatorlerden hiçbir zaman canlı görüntü karargâha iletilmeyecek.
Türk radarları izleyemeyecek
Amerikadan gelen
dört Predatorun diğer bir özelliği de radara yakalanmaması. İncirlik’ten kalkan
bir Predator, Türk Hava Kuvvetlerine ait radarlar tarafından izlenemeyecek.
Ayrıca ABD’deki uçuş kontrol istasyonunda herhangi bir Türk personeli
olmayacağından, Predatorun kalkıştan itibaren normal rotasında uçup uçmadığı da
takip edilemeyecek. Kalkıştan sonra normal rotasını terk edip, başka bölgelere,
Türkiye içine, kritik bölgelere ya da Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait hedeflerin
görüntülerine yöneldiği sırada bu durum asla fark edilemeyecek. Yani 23 Kasım
2011 tarihinden sonra Çankaya dahil tüm Türkiye ABD tarafından 24 saat canlı
izlenebilir hale gelecek. Predatorların gelişmiş modelleri ayrıca havadan yere
atılabilen bombalar taşıyabiliyor.
Askerin yanıt beklediği
sorular
23 kasımda test uçuşu yapacak olan Predatorların
komutası şimdiden tartışma konusu. Taraf’a konuşan askerî yetkililer, ABD’den
yönlendirilecek olan insansız hava araçları ile ilgili şu sorulara yanıt
bekliyor.
» Predatorların aktardığı görüntüler üçüncü bir ülkeyle
paylaşılacak mı? Bu durum anlaşma metnine konuldu mu?
» ABD’ye ait
İHA’ların imkân ve kabiliyetlerinin tam olarak neler olduğu bilinmekte mi?
» Orta ve uzun vadede ABD’ye ait predetorların Türkiye’ye satışı
düşünülmekte mi? Hazırlanan anlaşma metninde bu durum belirtildi mi?
»
Türkiye’nin ihtiyacı açık olarak ortaya konuldu mu?
» Predatorların uçuş
rotaları kim tarafından belirlenecek?
» Rota boyu radarlar tarafından
takip edilebilmesi için tüm uçuş boyu IFF sistemi açık olacak mı?
» Rota
dışına çıkması durumunda, (Türkiye içine yönelmesi veya üçüncü bir ülkeden
görüntü alması) predetorun düşürülmesi dahil tüm yetki Türkiye’de midir?
» Rota dışına çıkılması veya anlaşmada belirtilen hususların çiğnenmesi
durumunda uçuşların durdurulması yetkisi hangi kurumdadır?
» Türkiye
içindeki uçuş süresince İHA’nın görüntü alma sistemlerinin (faydalı yüklerin)
kapalı tutulması anlaşma metnine konulmuş mudur?
» Predatorlar Türk hava
sahasında görüntü alacak mıdır? Eğer alacaksa bu görüntüler nerede hangi şekilde
saklanacaktır?
» Predatorların kumanda merkezinde ve görüntü aktardığı
istasyonda yeteri kadar konusunda uzman Türk personel görevlendirilmiş midir?
» İncirlik Üssü dışında başka, acil iniş durumu dahil herhangi bir Hava
Üssüne inişine müsaade verildi mi?
» Predatorların bakımları sırasında,
konusunda uzman Türk personelin İncirlik’te görevlendirilmesi yapılacak mıdır?
Her türlü faaliyetlerinde gözlemci personel bulunacak mıdır?
»
Predatorların düşmesi durumunda doğacak zararların nasıl karşılanacağı açık
olarak anlaşmada belirlenmiş midir?
» Predatorlar hangi tarihe kadar
İncirlik Üssü’nde kalacaktır? Türkiye istediği zaman anlaşmayı sonlandıracak
mıdır?
» Predetorlar İncirlik’ten kalkış iznini hangi kurumdan
alacaktır?
» 24 saat havada predetor bulundurulacak mıdır?
» 23
Kasım 2011’de ilk test uçuşuna başlayacak olan Predatorlar test uçuşları
esnasında görüntü kaydı yapacak mıdır? Bu kayıtlar hangi şekilde muhafaza
edilecektir? ABD’de kayıtları tutacak mıdır?
Taraf - Mehmet Baransu
|
