ABD leri uzun bir süredir ülkeyi etkileyen kasırgalarla mücadele vermekte. Teksas eyaletinde etkili olan Harvey Kasırgası güneyin en büyük kentlerinden biri olan Houston’u sular altında bırakmıştı. Çok büyük hasara ve yıkıma neden olan kasırgada 66 kişi yaşamını yitirdi. Harvey’de çalışmalar hala devam ederken Amerika yeni ve daha şiddetli bir kasırgayla karşı karşıya kaldı. Porto Riko’dan Küba’ya ABD’nin Florida eyaleti dahil pek çok bölgeyi etkisi altına alan Irma Kasırgası. Atlas okyanusunda şu ana kadar görülen en güçlü kasırga kabul edilen Irma, hem uluslararası gündemde hem de Amerika gündeminde geniş yer tutmakta. Ülke gerek siyasi gerek ekonomik olarak bu doğal afetlerden fazlasıyla etkilendi. Tahminlere göre kasırgaların izleyeceği rotalar belirlendikten sonra o bölgelerde geniş çapta önlemler alındı. Fakat kasırgalar o kadar şiddetliydi ki, hasar ve kayıpların önüne geçilemedi.

Peki Irma Kasırgası Amerikan hükumetini ve halkını nasıl etkiledi?

İlk olarak Irma Kasırgası’nı inceleyecek olursak, kasırga Atlas Okyanusu’nda şimdiye kadar görülen en şiddetli kasırga olarak ifade ediliyor. Amerikan Ulusal Kasırga Merkezi Eylül başında Irma’nın 5. kategoriye çıktığını belirtti. Merkeze göre oldukça ciddi bir kasırga olarak nitelenen Irma saatte 280 km den hızlı rüzgarlar getirdi.

Irma’nın etkili olacağı tahmin edilen bölgelerde olağanüstü hal ilan edilirken Ulusal Muhafız birlikleri ve arama kurtarma ekipleri kasırga için alarma geçirildi. Birçok bölgede tahliyeler başladı ve kurumlar, okullar, parklar kapatıldı. Florida Valisi RickScott’ta bölgede olağanüstü hal ilan etti ve yerel yetkililere felaket için hazırlık emri verdi. Scott bu süreç içerisinde sosyal medya üzerinden devamlı olarak bölge halkına uyarılarda bulundu. Felaketin büyüklüğünü belirterek oluşabilecek kayıplar için bir an önce bölgenin boşaltılması gerektiğini ifade etti. Aynı zamanda Başkan Donald Trump’tan bölgeyi doğal afet bölgesi ilan etmesini istedi. Böylece gönderilecek yardımlar daha hızlı ulaşabilecekti. Bölge halkına baktığımızda, kasırga öncesi marketlere akın eden, evlerini koruma altına almaya çalışan insanlar ve uzun benzin kuyrukları durumun boyutunu gözler önüne serdi. Aslında Florida bu tür doğal afetlere alışkın bir bölge olmasına rağmen halkın bu sefer daha endişeli ve panik havası içerisinde olduğu görüldü. Sebebi ise henüz Harvey’in etkilerinin iyileştirilememiş olması ve ne kadar yardım olursa olsun yine de kayıpların tamamen önüne geçilemeyeceği inancı olabilir ki zaten kasırga sonrası bilanço oldukça ağır. Sular altında kalan sokaklar, barınaklarda perişan haldeki insanlar ve yollarda evlerine dönmeye çalışan insanların oluşturduğu uzun trafikler basında ve sosyal medyada gündemden düşmedi.

Irma Amerika’da hem iç politikada hem dış politikada gündemin ana konusuydu. Washington’da yeni yasama dönemiyle kongrede Harvey ve Irma için yardım paketi onayı tartışıldı. Bu olayla birlikte ilk defa Trump’ın büyük bir sorunu çözmek için bütçe onayı konusunda Demokrat Partiye yaklaştığı görüldü. Bu durum Amerikan basınında Trump ve partisi arasındaki ilişkilerin ne kadar gerildiğinin göstergesi olarak ifade edildi. New York Times gazetesine göre Trump’ın bu hamlesini kestirmek zor. “Trump’ın bu hamlesi, kendisini iş bitirme konusunda bir usta olarak tanımlayan bir başkanın dev bir strateji değişimi mi, yoksa müttefiklerinin canını acıtmak için verdiği tek seferlik bir içgüdüsel tepki mi?” sorusu da kafa kurcalıyor. Bunun cevabını ise zaman gösterecek.

Harvey ve Irma Amerikan ekonomisini de birkaç cepheden vurmuş durumda. Sular altında kalan narenciye bahçeleri sebebiyle portakal suyu fiyatları fırladı. Yatırımcılar, yolcu gemisi ve sigorta şirketleriyle, seyahat acentelerinin hisselerini elden çıkarmaya başladı. ABD Merkez Bankası da Harvey’in ekonomik faaliyetlerine geniş çapta sekte vurduğunu söylemişti. Irma ile birlikte bu sektenin daha da büyük olacağını tahmin etmek zor değil. Ayrıca havaalanlarında meydana gelen hasarlar çok sayıda uçuşun iptal olmasına neden oldu. Yine Harvey, Amerika’nın rafineri kapasitesinin 5’te 1’inin durmasına neden olmuştu. Bu sebeple de benzin stokları azaldı, yakıt fiyatları arttı ve ham petrole talep azaldı.

Irma Kasırgası öncesinde ve sonrasında Başkan Trump ve yerel yöneticiler sosyal medyayı faal bir şekilde kullandı. Kasırga öncesi özellikle Florida valisi Scott, halkına sürekli olarak kasırganın ne kadar şiddetli olacağını vurgulayarak Trump’a gerekli yardım ve çalışmalar için duyurularda bulundu. Ayrıca bölge halkına “Evlerinizi inşa edebilirsiniz ama ailelerinizi inşa edemezsiniz. Ailelerinizi güvenli bölgelere götürün” uyarısında bulunarak olayın önemini vurgulamaya çalıştı. Aynı zamanda Irma’nın tüm eyaletten geniş olduğunu ve kıyılardakiler için her an tahliyeye hazır olmalarını söyleyerek halkı her duruma karşı hazırlıklı hale getirmeye çalıştı. Kasırga sonrasında da aynı şekilde bölgedeki durumu bildirerek en büyük endişenin yakıt ihtiyacı olduğunu dile getirdi. Bölgedeki durumu, zararın beklenenden az olsa da toparlanmanın zaman alacağını söyleyerek bildirdi.

Twitterde kasırga yöneten başkan..

Başkan Trump da Irma öncesi ve sonrasında twitterda sürekli paylaşım yaparak tüm ekipman ve çalışanlarıyla birlikte halkının yanında olduğunu ve gerekli çalışmalar için canla başla çalıştıklarını söyledi. Kasırga öncesinde twitterda “Irma kasırgası hiddetli ama yerlerini zaten almış, yardıma hazır durumda yetenekli ve cesur insanlardan oluşan harika ekiplerimiz var. Dikkatli ve güvende olun.” yazarak halkı rahatlatmaya çalıştı. Fakat burada halktan ziyade çalışma ekiplerini övdüğünü ve ön plana çıkardığı görülmektedir. Bu durumun halkı ne kadar rahatlattığı tartışılır. Trump 11 Eylül etkinliğinde konuşmasının başında Irma Kasırgası’na değinerek bu olaya ne kadar önem verdiğini gösterdi. Irma’dan etkilenen yerler için Amerikan Savunma Bakanlığı Hava ve Deniz Kuvvetleri’ne ait gemi ve uçakları görevlendirdiğini belirterek tüm ülke olarak bu işe seferber olunduğu vurgulanmaya çalışıldı. Trump’ın twitterda ki başka bir paylaşımında yine arama kurtarma ve yardım çalışmaları için görevlendirdiği Ulusal Muhafız Birlikleri ve Federal Acil Yardım Yönetim Dairesi FEMA’yı övdü. Çalışanlar için “olağanüstü insanlar” tabirini kullanarak karmaşayı gidermek için canla başla çalıştıklarını ifade etti. Yani ben ve üstün ekibim her şeyimizle yanınızdayız, gerekli olan her şeyi yapıyoruz, her şey kontrol altında mesajı vermeye çalıştığı söylenebilir. Kasırga sonrası Başkan Trump eşi Melanie Trump ile Florida’yı ziyaret ederek arama kurtarma çalışanları ve halkla bir araya geldi. Onlara su ve sandviç dağıttı. Burada çalışanları tebrik ederek yapılacaklardan bahsetti. Trump’ın bu ziyareti medyada halk ile ilk yakınlaşması olarak yorumlandı. Bu ziyarette MelanieTrump kıyafetinden dolayı sosyal medyaya konu oldu. Çünkü Harvey Kasırgası sonrası yapılan ziyarette giydiği topuklu ayakkabıları sebebiyle olumsuz eleştirilerin hedefi olmuş ve ayakkabıların doğal afet bölgesine uygun olmadığı gerekçesiyle sosyal medyada alay konusu olmuştu. Bu durum bazı vatandaşlar tarafından duyarsızlık gösterisi olarak yorumlanmıştı. Bu sefer daha rahat görünümlü bir babet tercih etmesi sosyal medyaya böyle bir ziyaret için daha uygun bir tercih olarak yansıdı. Ayrıca Trump’ın kasırga sonrası bir konuşmasında MelaniTrump’ın giydiği kırmızı krem gömlekte sosyal medyada odak noktası oldu. Bu kıyafet ile eski bir dizi olan “CaptainScarlett” e vurgu yapıldı. Bu dizideki kahraman dünyayı kötülerden kurtarmaya çalışıyor ve kıyafeti de aynı şekilde kırmızı krem bir ceket idi. MelanieTrump’ın vermek istediği mesaj belki de aynı içeriğe sahip olabilir.

Her alanda olduğu gibi sosyal medya bu tür olaylarda en etkili iletişim aracı olarak kullanılsa da bazı hatalar, yanlış bilgilendirmeler, bu olumsuz durum ve kaos ortamından faydalanmak isteyenler olmadı değil. Trump’ın sosyal medya danışmanı Dan ScavinoIrma Kasırgası’ndan görüntüler paylaşarak halkı bilgilendirmeye çalıştı. Ayrıca Trump ve Başkan vekili Pence’ninIrma konusunu tartışırken çektiği fotoğraflarını paylaşarak bu konu üzerinde çalışıldığını halk ile paylaştı. Fakat Irma ile ilgili paylaştığı görüntülerden birini sular altında kalan Miami Uluslararası Havaalanı şeklinde belirttikten sonra takipçileri tarafından oranın Miami değil Meksika olduğu ifade edildi. Miami Uluslararası Havaalanı’ da görüntünün kendi sınırları içinde çekilmediği uyarısında bulundu. Dan Scavino paylaşımı hemen silse de neden böyle bir şey yaptığına dair soruları yanıtlamadı. Fakat bu durum sosyal medyada fazlasıyla eleştirildi. Bir başka önemli konuda paylaşılan sahte resim ve videolar. Bunların bazıları yanlış kaynak sebebiyle bazıları da bir virüs gibi özellikle sızdırılmaktadır. Irma ile ilgili bir resim veya video ararken hiç alakası olmayan görüntüler çıkabiliyor. Bu nedenle bu tarz durumlarda güvenilir kaynaklar tercih sebebi olmalı ve bilgilerin doğruluğu araştırılmalıdır. Mesela başka bir platformda Irma kasırgası kategori 6 derecesinde şeklinde paylaşımlar mevcut. Fakat bilim adamlarının yaptıkları açıklamaya göre kategori 6 diye bir şey olamaz, kategori 5 zaten en yüksek derecedir. Bu şekilde bir komplo teorisi oluşturulmaya çalışıldığı düşünülüyor.

Amerika Başkanı Trump ve yerel yöneticiler kasırga felaketlerine karşı yapılan hazırlıklar konusunda baya ilerleme kaydettiklerini ve geçmişten alınan dersler sayesinde daha hazırlıklı olduklarını ifade ediyor. Özellikle 11 Eylül saldırıları sonrası afet koordinasyon çalışmaları adeta devrim yapmış ve 2005’teki Katrina Kasırgası doğal afetlere bakış açısının değişmesine neden olmuştur. Örneğin Miami’de ki inşaat kodları değişmiş ve birçok kurumda daha geniş çapta önlemler alınmıştır. Trump ve yerel yöneticiler bu şiddette bir kasırganın aslında daha fazla hasara neden olabileceğini bu yüzden ucuz kurtulduklarını belirtse de halk bıkmış durumda. Üst üste yaşanan bu felaketler, yerle bir olan sokaklar, günlerce hatta aylarca kesik kalabilecek elektrik halkın sınırlarını zorlamaktadır. Özellikle yakıt ihtiyacının karşılanamaması ve gıda yardımının yetersiz kalması zaman zaman halk arasında kaosa neden olmaktadır. Gıda yardımı sırasında elektriği olmayan bir bölgeye donmuş tavuk verilmesi de ayrı bir eleştiri konusu olmuştur. Florida’da Key adaları sakinleri gelecekte yaşanan olası durumlar için hükümetin buradaki konutları satın almaya yönelik bir plan geliştirmesinde ısrar etmektedir. Ayrıca kasırga esnasında bir yaşlı bakım evinde ihmal yüzünden 8 kişinin hayatını kaybetmesi de kamuoyunda oldukça tepkiye neden oldu. Vali Scott gerekli cezai işlemlerin yapılması gerektiğini ifade etmiş olsa da bölge halkını bundan sonraki süreçte oldukça zor bir mücadele beklemekte.

Uluslararası arenaya baktığımızda, BM Genel Kurul Çalışmaları için New York’a gelen dünya liderleri de kasırgaları tartışarak, kasırga sonrası mücadele ve yeniden inşa konularını ele alacaklar. Ayrıca Irma ve Harvey ’den sonra Trump’ın “Paris İklim Değişikliği Anlaşması” ından çekilip çekilmeyeceği tartışılmakta. Çünkü Trump küresel ısınmayı kabul etmemekle birlikte iklim değişikliği ifadesinin aynı anlama gelen bir ifade olduğunu söyledi. Ayrıca küresel ısınmanın Çinliler tarafından ABD’deki imalatı rekabetçi olmayan bir hale getirmek için oluşturulduğunu söyleyerek bunun bir aldatmacadan ibaret olduğunu vurgulamıştır. Fakat Trump’ın bu sözleri ve düşüncesi hemen hemen her kesimden tepki aldı ve eleştirildi.

Irma’nın vurduğu bölgelerin toparlanması devam ederken yaklaşan başka kasırgaların haberleri halkı tedirgin etmekte ve endişelendirmektedir. Henüz Irma ve Harvey’in yıkımıyla uğraşırken yeni felaketler için maddi manevi çok fazla desteğe ihtiyaç duyulmakla birlikte halk yönetimin yeterince ilgilenmediğini düşünmektedir. ABD yönetiminin bundan sonra nasıl bir yol izleyeceği, ne gibi önlemler alacağı ise merakla beklenmekte.