Okyanuslarda Plastik Tehlikesi

0

Dünyada her dakikada bir milyon plastik şişe satılıyor ve her yıl üretilen 500 milyar plastik şişenin yarısından fazlası ne yazık ki doğaya atılıyor. Bu plastiklerin deniz ve okyanuslarda toplanarak yüz binlerce deniz canlısının ölmesine neden olduğu kanıtlanmış durumda.

Birleşmiş Milletler, bir kişinin her yıl 140 kilo plastik kullandığını tahmin ediyor. 6 milyon 400 bin ton plastikse okyanusa atılıyor. BBC’nin haberine göre, Çevreci kaptan Charles Moore denizlerin bazı kesimlerindeki plastik miktarının denizin ana besin maddesi olan planktonları geçtiğini ve plastiğin denizlerdeki gıda zincirine girdiğini söylüyor. Bazı balinaların her gün yüzlerce parça plastik sindirmek zorunda kaldığı tahmin ediliyor.

Plastik Kokusunu Besin Sanıyorlar

Yapılan son araştırmalara göre, plastikler yaydıkları koku nedeniyle deniz canlıları tarafından besin gibi algılanıyor. Fransa’da karaya vuran bir balinada 800 kilogram plastik bulundu, Avustralya’da karaya vuran bir balinada ise 6 metrekarelik plastik örtünün yanı sıra 30 plastik poşet bulundu. Bu haberler plastiklerin deniz yaşamı üzerindeki etkisini dehşet verici şekilde yüzümüze vuruyor.

En Derinlere Ulaştı

Doğada bir plastik poşetin kaybolması 20 yıl, bir pet şişesinin ise 450 yıl olduğu düşünülüyor, fakat bu süreç denizin derinliklerindeki güneş ışığı ve oksijen eksikliğinden ötürü daha bile fazla zaman alıyor. Bu atıklar dünyanın en derin noktası olan Mariana Çukuru’nda bile çöp ve plastik atıkların toplanmaya başladığı gözlendi.

plastic pollution in the ocean ile ilgili görsel sonucuÇöp Adaları

Birçok atık okyanusun derinliklerine yerleşirken, bir bölümü ise suya batmadan plastik çöp adaları oluşturuyor. Karayip Denizi’nde Honduras ve Guatemala açıklarında kilometrelerce uzayan bir çöp adası geçtiğimiz yıl görüntülendi. Ada, ağırlıklı olarak plastik çatal, bıçak, tabaklardan ve pet şişelerden oluşuyor. Hükümetler bu durumu engellemek yerine birbirini suçlamakla yetindi.

Avrupa Birliği çevresel sorumluluk bakımından öncü kabul ediliyor. Buna rağmen AB plastik çöpünün yalnızca yüzde 25’ini geri dönüşüme tabi tutuyor. Günlük plastik çöpümüz maalesef genellikle denizin dibinde birikiyor.

Plastik Bankası

David Katz isimli bir plastik simyacısı 2013 yılında Plastik Bankası adında bir çevreci girişimde bulundu. Katz, plastik kirliliğinin geri dönüşüm meselesinin üstüne düşülmediği yoksul ülkelerde daha fazla olduğunu gözlemledi. Bunun üzerine, Plastik Bankasını kurdu. Plastik atıkları toplayıp bankaya getiren halk bunun karşılığında okul harçları, sağlık sigortası, ocak yakıtı, telefon dakikaları, wifi gibi hizmetler alıyor. Düzenli toplayıcıların ise banka hesabına paraları yatırılıyor. Katz’a göre okyanusu temizlemeye çalışmanın yapılacak en son şey, önce musluğun kapatılması yani daha fazla kirletilmemesi gerektiğini söylüyor. Plastik Bankası projesiyle hem plastik kirliliğini önleyip geri dönüşüme katkıda bulunuyorlar, hem de yoksulluğun giderilmesine yardımcı oluyorlar.

Kuzey Kutbu’ndan Mariana Çukuru’na kadar dünyanın en bakir bölgeleri bile plastik istilası altında. Bu durum suları deniz canlıları tarafından ölümcül hale getiriyor. Bugün deniz kuşlarının %90’ının kursağında plastik atıklara rastlanıyor. Soyu tükenmekte olan kaplumbağa cinsleri plastik atıklara takılıp yaşam mücadelesi veriyor. 2050’de okyanustaki plastik kirliliğinin iki katına çıkacağı öngörülüyor. Her bireyin günlük plastik tüketimini azaltarak, okyanusların kirlenmesini önlemek için elini taşın altına sokmaktan başka çaresi varmış gibi görülmüyor.