Taç Mahal’e Ne Olacak?

0

Taç Mahal, UNESCO tarafından dünyanın yedi harikasından biri seçilmiş bir eser. 1643 yılında Hint alt kıtasında hüküm sürmüş Babür İmparatorluğu hükümdarlarından Şah Cihan’ın karısı Mümtaz’ın anısına Agra’da inşa ettirdiği yapı tehdit altında. Yüksek Mahkeme, Hindistan’ın kuzeyindeki Uttar Pradesh (UP) eyaleti hükümetine Hindistan Arkeoloji Anketi’ne danışmadan Tac Mahal’ı nasıl kurtarabileceklerini sordu. Zira UP hükümeti, bahsi geçen kuruma danışmaksızın yapıyı koruma adına bir vizyon belgesi taslağı oluşturmuştu ve bu taslak Yüksek Mahkeme tarafından askıya alındı. Yüksek Mahkeme, Tac Mahal’in korunmasından sorumlu olan Hindistan Arkeoloji Anketi’ne başvurulmamasının “şaşırtıcı” olduğunu söyledi.

Ayrıca Yüksek Mahkeme, merkez ve eyalet hükümetinden Taç Mahal’ın bakımını üstlenecek bir yetkili belirlemelerini ve anıtın çevresini teşkil eden Taj Trapezium Bölgesi’nin kirlilikten korunmasını ve yeniden inşasını edilmesini istedi. Bu alan, 10.400 km2’lik bir tanımlanmış alan ve Vrindavan gibi hac seferleri dahil olmak üzere Uttar Pradesh eyaletinden Agra, Firozabad, Mathura, Hathras, Etah ve Rajastan eyaletinden Bharatpur bölgelerini kapsamaktadır.

Uttar Pradesh hükümeti sunduğu vizyon belgesinde, Taç Mahal’in korunması için küçük çaplı endüstrilerin tanıtımının yapılması, kirletici ve özel araçlardaki artışın kısıtlanması konusunda önerilerde bulunmuştu. Ancak mahkeme, merkez ve eyalet hükümetine yapının korunması ve restore edilmesi konusunda “uyuşuk ve rehavet” içinde davrandıklarını belirterek kızgınlığını ortaya koydu. Zira Yüksek Mahkeme, eyalet hükümetinin yapıyla alakalı gerçek planını açıklaması gerektiği konusunda baskı yapıyor. Yüksek Mahkeme konuyu 31 Temmuz’dan itibaren gün be gün takip etme kararı aldı.

Sorunun asıl kaynağı ise, merkez ve UP eyaleti hükümetinin Hindu sağ kanattan olması. Onların görüşüne göre ise Taç Mahal, Müslüman yönetimden kalan bir hatıra ve bu hatıranın varlığı Hint’i aşağılamakta. Hint tarihini, Hindu kimliğinin inşa edilmesi ve güçlendirilmesi konusunda önemli bir araç olarak kullanan Hindu sağ için Taç Mahal’in ortadan kalkması önemli bir mesele. Geçen aylarda UP hükümeti yapının Hindistan’a ait olduğunu ve korunması gerektiğini ifade etse de yaşananlar ve gerekli adımların atılmaması Hindu sağın samimiyetinin sorgulanmasına neden olmakta. Bununla birlikte, Taç Mahal gerçekten kötü durumda. Etrafı pislikle dolu, yapı oldukça bakımsız ve rengi bile değişmiş halde. Ayrıca yapının yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bilinmekte. Tüm bunlar, ilgili merkez ve eyalet hükümetinin genel politik duruşu çerçevesinde, anıtın varlığını etkilemekte. Ancak Yüksek Mahkeme’nin bu duruma el koyması, Taç Mahal’in Hindistan’daki ömrünü uzatabilir.