Ticarette Zamanın Ruhu: E-Ticaret

0

İnsanların alışveriş alışkanlıkların da çok büyük bir değişimin yaşandığı bir dönemden geçmekteyiz. Özellikle covid-19 salgınının etkisiyle sanal alışverişe yönelen kitlelerde çok büyük bir artış olmuştur. Ancak sanal olarak alışveriş yapmak salgınla beraber hayatımıza giren bir durum değildir. Salgın öncesinde alışveriş yapmak için kimi kesimlerce tercih edilen sanal alışverişe bu dönemde fazlaca kişinin tercih ettiği bir alışveriş türü olmuştur. Kimi şirketler sanal alışverişin müşteriler tarafından fazlaca tercih edilen ve tercih edileceğini düşünerek e-ticaret alanında yatırımlarını artırmak yönünde hamleler yapmaktadır. Bunların ötesinde zamanın ruhunu yıllar öncesinde tahmin eden ve bunun yanında fiziki mağazalara yatırım yapmak yerine e-ticaret odaklı şirketler kuran kuruluşlar mevcuttur. Herkes tarafından tanınan Amazon ve Alibaba bunlara örnektir.

Nasıl Kuruldular?

Kariyer basamaklarını hızlı atlayan ve çok iyi firmalarda önemli pozisyonlarda görev alan Jeff Bezos en son görev aldığı yatırım yönetim firmasından istifa ederek hayallerini gerçekleştirmek istedi. Kitap okumayı çok seven biri olarak sanal kitap satışı yapabileceği bir site kurarak e-ticaret hikâyesine başlamıştır.1995 yılında Jeff Bezos yanına aldığı 2-3 kargo çalışanı ile garajda başladığı e-ticaret satışında şuan milyonlarca işçinin çalıştığı Amazon adıyla uluslararası şirkete dönüştürmüştür.

Ali Baba’nın kurucusu olan Jack Ma eğitim hayatından başarısız bir kariyere sahiptir. Ancak ticareti sanal mecralara taşımayı hedefleyerek eşi ve birkaç arkadaşı ile başladığı girişimcilik neticesinde Çin’in ilk internet şirketlerinde biri olan Çin’in Sarı Sayfasını kurarak bir milyon civarından kazanç elde etmiştir. İnternet ile ticareti birleştirmekte ustalaşan Jack Ma 1999 yılında bir önceki girişimden elde ettiği karla Ali Baba şirketini kurmuştur.

Nereden Nereye?

Jeff Bezos’un kişisel servetiyle 2020 yılında açıklanan en zenginler listesinde birinci sırada bulunmaktadır. Ayrıca kişisel servetinin yanında şirket sermayesi de benzer bir konumdadır. Öte yandan Jack Ma’nın kişisel servetine bakıldığında yeri değişme gösterse de ilk yirmi içerisinde bulunmayı başarmaktadır. Ali Baba şirketine bakıldığı zaman dünyanın en değerli şirketler sırasında 7. Sırada yer almaktadır. Kurulan şirketlerin e-ticaret, bulut bilişim ve yapay zekâya yaptıkları yatırımların çeyrek asır geçmeden şirketlerin ve şirketleri kuran Jeff Bezos ve Jack Ma’ya çok büyük kazanç sağlandığı herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Öte yandan onların ne kadarda doğru noktalara yatırım yaptıklarını ve aslında ticarette zamanın ruhunu çeyrek asır öncesinden tespit etmelerinin neticesinde şuan ki küresel ekonomideki konumlarına sahip olmuşlardır.

Amazon Mu Yoksa Ali Baba Mı Daha Global?

E-ticaret alanında faaliyet gösteren iki şirketinden farklılaştığı konular bulunmaktadır. Ali Baba doğrudan satış yapmak yerine alıcı ve satıcılar arasında bir köprü görevi görmektedir. Doğrudan satış yapmaktan kaçınan Ali Baba’nın bu sebepten dolayı devasa depolara ihtiyacı bulunmamaktadır. Böylece kar seviyesini yüksek seviyede tutmayı amaçlamaktadır. Amazon ise çok büyük depo ve dağıtım merkezleri bulunmaktadır. Ürünleri alıcılara direk olarak kendisi satmaktadır. Bu sebepten dolayı kar seviyesi düşmekte ama çok önemli müşteri deneyimleri kazandırmaktadır.

İki şirkete bakıldığında Amazon’un pazar payının küresel piyasada daha yüksek olduğunu rahatlıkla ifade edebiliriz. Amazon getirisinin %40‘ını Amerika dışındaki pazarlardan alırken Ali Baba getirisinin %16’sını Çin dışındaki pazarlardan sağlamaktadır. Ancak Amazon’un müşteri deneyimleri ve muhteşem dağıtım ağıyla Amerika dışındaki pazarlarda daha başarılı olması muhtemeldir. Kısaca Amazon’un daha küresel ölçekli bir şirket olduğunu ifade ederiz. Amazon’un tecrübeleriyle Çin pazarında başarı şansı bulunurken Ali Baba için Amerika pazarında başarı şansı çok düşük seviyelerdedir.

Kim Kazanır?

Sonuç olarak bakıldığında iki şirkette farklı serüvenler gerçekleşerek kurulmuştur. Onun yanında farklı metotları benimseyerek ilerleyişlerini sürdürüyorlardır. Bakıldığında küresel ekonomi de ülkeler arasında ticaret savaşlarından bahsedilmektedir. Özellikle ABD ve Çin arasında bir ticaret savaşından bahsedilirken iki ülkenin e-ticaret alanında hizmet veren şirketlerinden olan Amazon ve Ali Baba arasında da bir rekabet söz konusudur. Kimin kazanacağı belli olamayan bir süreç söz konusu olacaktır. Ancak şu an bakıldığında zamanın ruhunu iyi okuyarak küçük sermayeler ve mütevazı kuruluş mekânlarına sahip olan işletmeler şuan küresel ölçekli şirketlere dönüşüp, küresel sistemin baş aktörleri olmuşlardır.