Trump ve Macron,”Nato’nun Beyin Ölümü” Üzerine Aralık’da Konuşacaklar.

0

“NATO’nun beyin ölümüne tanık oluyoruz” eleştirileri ile diplomasi kulislerini hareketlendiren Fransa Cumhurbaşkanı Emmaneul Macron, ABD Başkanı Donald Trump ile Suriye ve NATO konusunu görüştü. Suriye krizi nedeniyle aralarında soğuk rüzgarlar esen iki lider, 4 Aralık’ta NATO zirvesi çerçevesinde Londra’da bir araya geleceklerini açıkladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, geçtiğimiz hafta 7 Kasım’da, The Economist dergisine verdiği söyleşide, hem NATO’yu hem de AB’yi eleştiri topuna tutmuş, “NATO’nun beyin ölümü yaşadığını”, AB’nin ise “uçurumun kenarında olduğunu” söylemişti. Pazartesi gecesi Başkan Trump ile telefonda görüşen Macron, Twitter hesabından paylaştığı mesajında, Trump ile Suriye, İran ve NATO konusunu görüştüklerini açıkladı.

Daha önce Başkan Trump’ı, “Avrupa ile aynı değerleri paylaşmayan ilk Amerika lideri” diye tanımlayan Macron mesajında, “Bu akşam, Başkan Donald Trump ile mükemmel bir görüşme yaptı. Görüşmede pek çok ortak görüş dile getirildi. Ve Londra’daki NATO zirvesi öncesinde biraraya geleceğiz” ifadelerini kullandı.

Konuya ilişkin Başkan Recep Tayyip Erdoğan ile bugün görüşecek olan Başkan Trump, Perşembe günü de NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile bir araya gelecek.

Stoltenberg ve Trump, Macron’un “beyin ölümü” eleştirilerinin yanı sıra, ABD’nin istediği “NATO üyesi ülkelerin savunma bütçelerini arttırması ve NATO’nun mali yükünü daha fazla paylaşması” konusunu ele alacak.

“Eşsiz bir krizden geçiyoruz”

Trump ile yaptığı görüşmenin ertesi günü Paris’te toplanan 2. Barış Forumu’nun açılışında konuşan Macron, ABD’ye yönelik eleştirilerini sürdürdü.

Geçen yıl, 1. Dünya Savaşı’nın bitiminin 100. yıldönümü dolayısıyla Fransız hükümetinin oluşturduğu Dünya Barış Forumu’nun ikincisi Paris’te toplandı. BM Genel Sekreteri Antonio Gutteres, AB Komisyonu’nun yeni başkanı Ursula Von Der Leyen ve çoğunluğu Afrika’dan gelen 30 liderin katıldığı forumda Macron, “Uluslararası sistemimiz eşi görülmedik bir krizden geçiyor” dedi.

ABD’nin Suriye’de, BM İklim Anlaşması’nda ve İran ile varılan nükleer anlaşma konularında tek taraflı karar almasını eleştiren Macron, “Dengeli işbirliği ancak çok kutuplulukla sağlanabilir. Sanırım işbirliği yapmamanın sonuçlarının en iyi bilindiği nokta bu. Avrupa, ABD ve Çin arasında güvenilen üçüncü bir yol olabilir. Dünyanın bu iki büyük güç arasında bölünmesinden kaçınmak gerekir. Bir kaç baskın güç arasındaki paylaşım, hayal kırıklıkları yaratıyor ve uzun vadede sürdürülemez” dedi.

Macron, devletler ve sivil toplum örgütleri gibi aktörleri bir araya getiren Barış Forumu’nun benzeri uluslararası toplantıların da çok kutupluluk için yararlı olduğunu belirterek, “Bu toplantılar, milli bencilliklere karşı çok kutupluluğun güvencesidir. Çevre, nüfus, teknoloji gibi zorluklara tek gerçek yanıttır” dedi.

Avrupa’dan eleştiri

Macron’un sözlerine tepkilerin, Londra’da, 3-4 Aralık tarihinde yapılacak ve NATO’nun 70. kuruluş yıldönümün de kutlanacağı NATO Zirvesi’ne kadar süreceği anlaşılıyor. Macron’un sözlerine özellikle Doğu Avrupa ülkelerinden tepki gelmeye devam ediyor.

Macron’un The Economist söyleşisine Financial Times’dan yanıt veren Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki, Macron’un ifadelerini “tehlikeli ve sorumsuz” olarak nitelendirdi. Başbakan, “Barış ve özgürlükten söz edildiğinde, NATO dünyadaki en önemli örgüttür” dedi.

Pazartesi günü Dışişleri Bakanları Konseyi’nin yapıldığı Brüksel’de konuşan Hırvat Dışişleri Bakanı Grlic Radman ayrıca “NATO’nun geleceğine inandığını” söyledi.

Elysee Sarayı diplomatları, “Berlin, Varşova veya diğer Doğu Avrupa başkentlerinden gelen bu öngörülebilir ve anlaşılır tepkileri anlıyoruz. Onların açısından bu duygusal bir konu. Tarihleri itibariyle bu ülkelerin NATO ile özel bir sembolik bağlantısı var” diyerek tepkileri yatıştırmaya çalıştı.