Vanaja: Korkularını Yen Ve Zafere Ulaş

0

Vanaja, lotus ya da yabani anlamına gelen Hint kökenli bir isim. Tam da anlamına uygun olarak Vanaja adlı Hindistan’ın güneyinde yaşayan, dans tutkusu olan fakir ve alt kasttan bir kızın hikayesi anlatılır ele aldığımız bu filmde.

Babasıyla yaşayan Vanaja oldukça fakir bir hayat sürer. Bir akşam Vanaja’nın el falına bakan yaşlı bir kadın ona ileride çok büyük bir dansçı olacağını söyler. Küçük Vanaja hayaller içinde gülümsese de, hayatın gerçekleri peşini bırakmaz. Zira babası ise içkiye vermiştir kendini. Kızına daha iyi bakamadığını fark eden baba, Vanaja’yı köyün hanım ağasının evine çalışmaya gönderir ve kızını oraya yerleştirir. Vanaja, yaşı küçük olsa da oldukça güçlü bir kızdır. Ne yapıp eder, eski ünlü dansçılardan olan hanım ağadan dans dersi almayı başarır. Ancak bu süreçte Vanaja, Amerika’dan dönen hanım ağanın oğlunun zorbalığıyla karşılaşır ve küçük yaşta anne olmak zorunda kalır. İçinde olduğu bu zor durumdan kurtulma çabası içinde olan Vanaja kendince yollar arar. Okulda öğrendiği birkaç kelimeyle İngilizce bildiğini göstermeye çalışır. Zira İngilizce, Hindistan’da elitlerin dilidir. Bu şekilde küçük lotus, kendini kanıtlamaya çalışır. Tüm çabalarına rağmen kastı sebebiyle, bu durumla tek başına idare etmek zorunda olan Vanaja, hayatını çalan adama karşı kırgınlık ve nefret doludur. Aynı zamanda da evlilik dışı çocuk sahibi olmanın getirdiği korku da büyüktür. Bu durumun farkında olan hanım ağa, Vanaja’dan Kuchipudi dansını sergilemesini ister. Vanaja’nın bu dansı tüm duygularını yansıtır. Zira bu dansın mesajı “Korkularını yen ve hayattaki güçlükler karşısında zafer kazan”dır. Vanaja’nın bu dans ile birlikte duygularından iyice emin olan hanım ağa, onu uzaklara gönderir.

Gelin, bizce filmin en önemli sahnesi olan Kuchipudi dansını daha derinden anlamaya çalışalım. Kuchipudi ismini, Hindistan’ın güneyindeki, Tanrı Krishna’nın bölgesi olarak inanılan Kuchelapuram’dan alır. Bu dansın en önemli özelliği, kutsal bir hikayeyi tasvir etmesidir. Bu dans ibadet ritüellerini, tanrı ve tanrıçalara olan duaları içerir. Adanmışlık, bu dansın koreografisinde kilit unsurdur. Kuchipudi’nin amacı, Hindu tanrılarına karşı ibadet ve bağlılığı vurgulamak ve adanmışları ve tanrıları dans yoluyla birbirine bağlamaktır. Özünde bu dans, üst kastlardan olan erkekler tarafından sergilenir. Ancak bugün dansçıların çoğu kadınlardır.

Diyalog ve oyunculuk içeren tek klasik Hint dansıdır ve mridangam, flüt, tambura ve keman gibi güney Hint müziği ve müzik enstrümanları eşliğinde sergilenir. Bu dansın en basit ve en önemli amacı, sonsuz mutluluk kaynağını hatırlamak ve kurtuluş yoluna yaklaşmaktır. Tam bu noktada Hinduizm ve müziğin ilişkisine değinmek gerekir. Müzik, Hint ve Hindu kültürünün ayrılmaz parçasıdır. Sadece Bollywood’un film müziklerinden bahsetmiyoruz. Hindistan’ı yakından incelediğimizde müziğin, Hint milleti için çok önemli bir yeri olduğu görülüyor. Öyle ki, müzik olmaksızın Hint’in varlığından söz etmek bile mümkün değildir.

Dini açıdan bakıldığında, dini metinler diziler şeklinde ve belli bir ritimde, daha anlaşılır şekilde söylemek gerekirse, ilahi biçiminde söylendiği görülmekte. Bu Hinduizm’in temel kitabı olan Vedalar’a kadar uzanmakta. Diğer yandan, eski Hint büyükleri bu kutsal kitapların yazıya geçirilemeyecek kadar değerli ve kutsal olduklarını düşündükleri için, kutsal bilgiler sözlü olarak aktarılmış. Unutulmaması için de bunlar ezgi biçiminde oluşturulmuş. Bugün dahi, ailelerin çocuklarına dini eğitimi müzik sayesinde kolaylaşır. Zaten, Hindu dinine ait, Batı’nın destan diye lanse ettiği, bilgilerde Hindu tanrılarının dahi müzik ve dans ile iç içe olduğu görülüyor. Hindu tanrılarına ait tasvirlerde bunların izlerini bulmak mümkün.

Kuchipudi’nin hikayesine dönersek, bu dans Hindistan’ın da sembolü olan, Hinduların Hint topraklarını kutsal görmesinin ve onu “Anne” olarak adlandırmalarının kaynağını teşkil eden Tanrıça Durga’nın şeytanların kralı olan Mahishasura’ya olan mücadelesi sonucu elde ettiği zaferi anlatır. Dini anlatıya göre, bilge adamlar dua etmeye gittiklerinde şeytan Mahishasura onlara saldırır. Bunun üzerine bu bilge adamlar, tanrılardan yardım istemeye giderler. Ancak şeytan Mahishasura, daha önceden yaptığı ibadetler nedeniyle büyük tanrılardan olan Tanrı Brahma’dan ödül olarak onu hiçbir erkeğin öldürememesini dilemiştir. Bu nedenle tanrılar tüm güçlerini birleştirir. 9 gün boyunca, 9 şekle bürünen bu enerji sonucu 10. günde Tanrıça Durga meydana gelir. Tanrıça Durga, ok, kılıç, topuz ve üç başlı mızrakla savaşır ve şeytan Mahishasura’yı öldürür. Tanrıça Durga’nın zaferiyle, korkular yok olmuş ve zorlukların üstesinden gelinmiştir.

Hindistan’daki kast, cinsellik, kadın-erkek ilişkileri, sosyo-ekonomik düzeni çok ince ayrıntılarla işleyen bu güzel filmin lotusu Vanaja, ismi gibi mücadele etmiş ve çiçek açmıştır. Hayatın zorluklarına karşı güçlendiğini de Kuchipudi dansı ile izleyiciye aktarmıştır. Küçük Vanaja’nın bize aktardığı mesajı şimdi biz kendi hayatımıza uygulayalım: Korkularımızı yenip, hayatın tüm zorluklarına karşı zafer kazanalım!..