Yahudi Kimlik Değişimi Üzerine Birkaç Söz

0

Kelime olarak bakıldığında Rönesans yeniden doğuş demektir. Esas olarak Rönesans Orta Çağdan sonra Avrupa’nın ekonomi ’de, politika ’da, bilim ve sanatta kendini yenilemesidir diyebiliriz. Rönesans’ın etkisi Avrupalı olmayan ama orada yaşayan topluluklarda hissetmiştir. Bu toplulukların başında da Yahudiler gelmektedir.

Rönesans’ın etkisiyle Avrupa’da kilise baskısı kırıldı. Dini kendi menfaatlerine göre kullanan din adamlarına tepki gösterildi. Bu durum Avrupa’da yaşayan Yahudilerde de görüldü. Rönesans’ın getirdiği sanat ve felsefedeki özgür ortamdan faydalandılar. Avrupa üniversitelerinde kendilerine yer buldular. Buralardan Yahudi fikir adamları yetişti.

Avrupa’da dinin ikinci plana atılması, Yahudi cemaatleri arasındaki kavgalar, Yahudi topluluklarının yoğun yaşadıkları bölgelerde Sabatay Sevi  ve  Jacop Frankist’in tutumları ve din adamlarının  dini kullanarak insanlara zulmetmesi yetişen bu insanların daha liberal olmasının sağladı. Bu duru 18 yy sonlarında Haskala hareketinin doğmasıyla tescillendi.

Avrupa’daki Rönesans hareketi Yahudi toplumuna olumlu ve olumsuz yönleri oldu. Yahudiler dinleri sorgulamaya başladılar ve din adamlarına tepki gösterdiler. Hatta bazı Yahudiler dinlerinden bütünüyle vazgeçtiler. Ama Yahudi kimliklerini bırakmadılar. Haskala hareketinin bir sonucu olarak Yahudilerden pragmatist liderler çıktı ve bu da Siyonizmin temellerinin atılmasına neden oldu. Yahudiler her ne kadar dindar olmasalar bile kimliklerinden vazgeçmediler ve Yahudilik onlar için dinden çok bir kültür olarak kaldı.