Korona Virüsü ; “Değişimin Tetikçisi Mi? “

0

İnsanlık yaşamında tazeliğini koruyan değişim hikâyesi bireylerin kendi saf iç dünyasında gerçekleşmesinin yanında insanlık tarihi daha büyük toplumsal ve sistemsel değişimlere de tanıklık etmiştir. 21. yy başından itibaren daha fazlaca dile getirilen bir konuda ulusal sistemler ve toplumsal yapılar nasıl değişimler yaşayacaktır sorusudur. Değişim kaçınılmaz bir olay olarak canlığını yitirmeyen bir konudur ancak değişimleri neler tetikler sorusunu sorduğumuzda karşımıza fikirler, savaşlar, büyük tarihi figürler gibi örnekler verebiliriz. 21:yüzyılda değişim hakkında simülasyonlar yapılırken değişime gerekli enerjiyi verip bir katalizör etkisi yaratacak etkenin bir salgın olabileceğini düşüncesinde hem fikir olan insan sayısının bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar azdır. Ancak gerçekleşen salgınla beraber zaten canlılığını hiçbir zaman yitirmeyen değişime çok büyük bir enerji vererek toplumsal ve sistemsel birçok değişime sebep olacak nedenin korana virüs olduğunu içinde yaşayarak hissettiğimiz bugünlerde rahatlıkla ifade edebiliriz.

    Nasıl Başladı?

2019 Aralık ayında Çin’ de zatürre vakalarındaki artış sebebinin bilinmediği bir dönemin hemen sonrasında yapılan araştırmalar sonucunda solunum yolunda çeşitli deformasyonlara sebep verip insanların ölmesine ya da akciğerlerinde kalıcı hasarlara sebep veren bir virüsün var olduğu sonucuna varılmıştır. Hayvanlar da bulunan ve genelde hayvandan hayvana geçtiği düşüncesine sahip olduğumuz virüsün insana bulaşıp çok hızlı bir şekilde diğer insanlara bulaşmasıyla korona virüs ailesinin yeni bir üyesi tespit edilmiştir. Covid-19 adıyla tıp literatürü yeni bir virüs eklenerek değişimin asıl oyuncusunun ismine karar verilmiştir. Teknolojik gelişmenin günden güne çok büyük gelişmeler kat ettiği günlerde ulaşım, haberleşme ve iletişim çok yüksek olduğu günümüzde 2019 Aralık ayında Çin’de ortaya çıkan virüsün çok kısa bir sürede dünyanın hemen hemen her ülkesinde görülmesi kimse için sürpriz olmamıştır.

     Dünyada ve Ülkemizde Durum Nasıl İlerliyor?

Çok büyük bir etkileşimin söz konusu olduğu çağımızda sadece ülkelerin kendi toplumlarının içinde etkileşimin olmasının yanında kendilerine en uzak noktasında dahi olsa etkileşimin kolay ve basit olması sebebiyle kendilerine en uzak noktada olan toplumlarla etkileşimde olması normaldir. Bu sebepten binlerce kilometre uzaklıkta ki bir virüsün bizim yaşamlarımızı etkilemesi normaldir.

Ülkemizde sağlık bakanlığı kayıtlarına göre ilk vaka 10 Mart 2020 tarihinde görülmüştür. Kısa sürede ülkemizde sivil hayatta çok büyük değişikliklere sebep olacak önlemler alınarak okullar kapatılmış, belli yaşlarda olan insanlara sokağa çıkma yasağı getirilerek salgının hızlı yayılmasının önüne geçilmek istenmiştir. Dünya’da birçok ülkede de benzer önlemler alınırken Fransa ve İspanya gibi Avrupa ülkelerinde ne kadar önlem alsalar da çok büyük ölüm vakalarıyla karşılaşmaktadır. Bunun yanında devasa ekonomik, siyasi ve askeri gücü elinde tutan Amerika Birleşik Devletinde de çok büyük ölüm vakaları görmekteyiz. Aşı bulunması ve etkin ilaçların hangisi olduğu konusunda tam bir belirsizlik ortamında birçok ülkeden çok büyük ölüm vakaların devam etmesini öngörmek bizler için kolay bir sezinlemedir.

      Neler Değiştirdi?

Öncelikle neler değiştirdiği konusuna değinmek gerekir. Birçok ülkede kısmi ya da tam süreli sokağa çıkma yasağı uygulanarak birçok ülkede çalışan kesimde ‘Home Office’ çalışma türüne geçilmiştir. Okulların kapanmasıyla beraber eğitimler online olmak üzere verilmeye devam edilmiştir. Ayrıca aynı zamanda ekonomik aktivitenin sağladığı birçok iş kolunun kapalı tutulması tedbirler neticesinde kararlaştırılmıştır. Bu sebepten çok büyük oranda işsizlikler oluşmaya başlanmıştır. İnsanların alışveriş yapmak için online alışveriş sitelerine yönelmiştir. Bu sebepten dolayı işsizlik rakamların devasa boyutlara ulaştığı bu dönemde sadece bu sektörde istihdam oranının yükseldiğini ifade edebiliriz. Toplumlarda salgınla beraber hijyen ürünlerine ve kişisel sağlığımız koruyacak uygulamalara daha fazla önem vermeye başlamıştır.

    Neler Değiştirecek?

  • Salgınla beraber dünyada eş zamanlı ekonominin durmasıyla beraber salgın sonrası zaten ekonomik dünyada sıkça dile getirilen büyük buhran ekonomik krizinden daha büyük bir ekonomik kriziyle karşılaşacağız.
    • Ekonomik kriz sebebiyle zenginin daha zenginleştiği fakirinde daha fakirleşeceği bir dönemden geçeceğiz. İşsizlik oranları çok yüksek seviyelere yükselecektir.
    • Ayrıca para sisteminde dijital para sistemine geçiş için hazır olan sistem daha hızlı bir şekilde yürürlüğe konularak sistemde değişiklik söz konusu olacaktır.
    • Birçok ülkede ekonomik sıkıntıyı çözmek için uluslararası kuruluşlardan krediler alarak ülkelerindeki ekonomik sıkıntıyı çözmek için yol haritası benimseyeceklerdir.
  • Siyasi olarak hem ulusların kendi içyapılarında hem de uluslararası sistemde değişiklikler söz konusu olacaktır.
  • Salgın döneminde Avrupa’da yaşanan yüksek ölüm oranları ve sağlık sisteminin yetersiz kalması sebebiyle Avrupa Birliği üyelerin yardımlaşma ruhuyla mücadele etmemesi sebebiyle Birliğin zaten uzun süreli hayatta kalacak mı tartışması yapıldığı bir dönemde salgın zamanında başarısız bir görüntü çizmesi Birliğin salgından kısa bir süre sonra dağılacağının sinyalinin vermiştir.
  • Öte yandan birçok Uluslararası kuruluşun salgın döneminde ortak bir mücadele ve dayanışma örneği sergilememesi sebebiyle bu tarz kuruluşların gerekliliği konusunda tartışmalar daha sıkça gündeme gelecektir. Bu kuruluşlarsa örnek vermek gerekirse Birleşmiş Milletler, Dünya Sağlık Örgütü gibi kuruluşları ifade edebiliriz.
  • Sosyal Devlet anlayışına sahip ülkelerde salgın krizinin getirdiği olayların ekonomik ve toplumsal etkisini kırmak için verdikleri politikalar insanlar tarafından daha fazla beğeni kazanmasıyla devletlerin sosyal devlet anlayışına göre tasarımlamak için çaba harcaması gerekliliğini oluşturmuştur.

 

 

  • Sağlık sistemlerin yetersizliği sebebiyle birçok ülkede ölüm vakaların artması ve gerekli sağlık hizmetlerin alınamaması sebebiyle devletler artık olası yeni bir salgın döneni için daha fazla yatırım yapacaktır.
  • Özelikle ABD’de sağlık sistemin özel şirketler ile yönetilmesinin getirdiği dezavantajlar bu dönemde daha da fazla hissedilmesiyle beraber salgın sonrası daha fazla devletçi ağırlıklı bir sağlık sistemine geçiş yapmak için uygulamalar başlatacaktır.
  • Salgınla beraber dünya kamuoyunda oluşan sağlık hizmetlerin yetersizliğinin göz önüne çıkmasıyla beraber, sağlık sektörüne daha fazla yatırım yapmanın ve AR-GE çalışmalarına daha fazla bütçe ayırmak zorunda kalan devletler ile karşılaşacağız.
  • Salgın sivil yaşamda alışkanlıklarımız değişmesine neden olmuştur. Özellikle iş dünyasında ve alışveriş alışkanlıklarımızda kalıcı olabilecek yeni alışkanlık edinmemize neden olacaktır.
  • Salgının getirdiği karantina ile beraber insanların evden çalışma tarzına geçmesiyle beraber şirketler çok büyük insan barındırdığı merkezler yerine karantinayla beraber elde ettiği evden çalışma tarzında daha fazla insan istihdam edecektir. Böylece çok büyük ekonomik masrafın önüne geçmeyi öngörmektedirler.
  • Salgın öncesi zaten kullanımın yüksek oranda olan teknolojik ürünlerle iletişim kurarken bunlarda çeşitlilik söz konusu olacaktır.
  • Online alışverişin yükselmekte olduğu bir dönemde böyle bir salgın hastalık ile artık hiç online alışveriş yapmayan insanların dahi online alışveriş yapmasıyla beraber artık fiziksel alışverişin daha da azalması ön görülmektedir.
  • Salgın sonrası sosyal mesafe ve sağlık konusunda belirli algıya sahip olan insanların çoğalmasıyla beraber daha sağlıklı ve sağlık koşullarına uygun alışveriş yapmak ve bu yönde hayatımızı şekillendirmenin düşüncesini her daim aklımız bir kenarında tutacağız.

 

Varlığından hiçbir zaman kuşku duymadığımız değişim sadece insanların kendi hayatların dışında sistemsel ve toplumsal büyük değişimlerde söz konusudur. Böyle büyük değişimlerin eşik noktası ve tetikleyicisi vardır. 21.yy’da değişimin ana sebebi olarak korona virüs salgını diyebiliriz. Tabi ki bu dönemde birkaç gün sonra dahi neler olacağı konusunda kimsenin akıl yürütememesinde belirsizlik ortamının çok büyük etkeni vardır. Gelecek konusunda yaptığımız analizlerin hepsi ön görü olmasının yanında değişim canlı bir organizma olması sebebiyle her an değişikliğe uğrayabilir. Bu sebepten korona salgının gelecekte dünyadaki sistemleri ve yaşam tarzımıza nasıl bir etkisi olacaktır yaşayarak göreceğiz.